{"id":5990,"date":"2023-10-31T19:30:49","date_gmt":"2023-10-31T18:30:49","guid":{"rendered":"http:\/\/mabgen.pl\/?page_id=5990"},"modified":"2026-06-08T17:03:00","modified_gmt":"2026-06-08T15:03:00","slug":"uczniowie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mabgen.pl\/?page_id=5990","title":{"rendered":"Uczniowie"},"content":{"rendered":"\n

W metrykach parafialnych, gdzie zwykle dominuj\u0105 daty urodzin, \u015blub\u00f3w i zgon\u00f3w, s\u0142owo \u201eucze\u0144\u201d dzia\u0142a jak wyra\u017ane p\u0119kni\u0119cie rutyny. Wprowadza do genealogii ruch, aspiracj\u0119 i drog\u0119. \u201eUcze\u0144\u201d z parafii Ostr\u00f3w Lubelski nie oznacza bowiem wy\u0142\u0105cznie dziecka ucz\u0119szczaj\u0105cego do szko\u0142y elementarnej, lecz osob\u0119, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142a wyj\u015b\u0107 poza lokalny kr\u0105g pracy r\u0105k i wej\u015b\u0107 w \u015bwiat pisma, rachunku oraz urz\u0119dowego porz\u0105dku. Bywa\u0142a to droga kr\u00f3tka i niepewna, ale w najlepszych przypadkach prowadzi\u0142a do zawod\u00f3w postrzeganych w ma\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci jako realny awans.<\/p>\n\n\n\n

Aby zrozumie\u0107 wag\u0119 tej kategorii, warto cofn\u0105\u0107 si\u0119 do ko\u0144ca XVIII wieku. W Ksi\u0119dze S\u0105dowej Miasta Ostrowa w Ziemi Lubelskiej<\/em> wielokrotnie pojawia si\u0119 formu\u0142a, w kt\u00f3rej strony o\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce \u201episa\u0107 nie umiej\u0105\u201d i zamiast podpisu stawiaj\u0105 znak krzy\u017ca. Dotyczy to zar\u00f3wno ug\u00f3d, jak i manifestacji czy kwitacji, co dobrze pokazuje skal\u0119 analfabetyzmu nawet w sprawach prawnych i maj\u0105tkowych. Na tym tle pojawienie si\u0119 w metryce s\u0142owa \u201eucze\u0144\u201d oznacza\u0142o rzeczywist\u0105 zmian\u0119 kompetencyjn\u0105 i \u017cyciow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W XIX wieku Lublin staje si\u0119 dla okolicy wa\u017cnym o\u015brodkiem edukacyjnym. Spis uczni\u00f3w Gimnazjum Wojew\u00f3dzkiego Lubelskiego pochodz\u0105cych z obszaru parafii Ostr\u00f3w Lubelski pokazuje, \u017ce do szko\u0142y tej trafiali zar\u00f3wno synowie mieszczan, jak i dzieci z rodzin wiejskich. Wykaz obejmuje lata nauki w poszczeg\u00f3lnych klasach, pozwalaj\u0105c \u015bledzi\u0107 post\u0119py, powtarzanie rocznik\u00f3w i momenty przerwania edukacji. By\u0142a to ju\u017c szko\u0142a pa\u0144stwowa, z hierarchi\u0105 klas i formalnymi wymaganiami, a nie jedynie elementarna nauka przy ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n

Znaczenie tej drogi najlepiej wida\u0107 w indywidualnych biografiach. Ignacy Banachewicz<\/strong> (1798-1847) urodzi\u0142 si\u0119 w osadzie m\u0142y\u0144skiej Prokop, w rodzinie m\u0142ynarskiej. Po \u015bmierci ojca uczy\u0142 si\u0119 w szk\u00f3\u0142ce parafialnej, a jego zdolno\u015bci dostrzeg\u0142 proboszcz ks. Jan Ziemia\u0144ski, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 go opiek\u0105. W dokumentach szkolnych Banachewicz figuruje jako \u201esierota\u201d pozostaj\u0105cy pod protekcj\u0105 parafii. W latach 1812-1820 ucz\u0119szcza\u0142 do Gimnazjum Wojew\u00f3dzkiego Lubelskiego, dwukrotnie powtarzaj\u0105c klas\u0119, po czym podj\u0105\u0142 studia lekarskie na Uniwersytecie Warszawskim. Dzi\u0119ki \u015bwiadectwu ub\u00f3stwa i dalszej praktyce zawodowej zosta\u0142 lekarzem w Kaliszu. Jego los pokazuje, jak sie\u0107 parafialnego wsparcia mog\u0142a umo\u017cliwi\u0107 przej\u015bcie od \u015brodowiska m\u0142ynarskiego do zawodu inteligenckiego.<\/p>\n\n\n\n

Inny typ drogi reprezentuje Karol Jan Borysik<\/strong> (1811-1892), urodzony w Ostrowie w rodzinie kowalskiej. Po pocz\u0105tkowej nauce przy ko\u015bciele kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w szkole w \u0141ukowie, a od 1830 r. w Gimnazjum Wojew\u00f3dzkim Lubelskim, gdzie systematycznie zalicza\u0142 kolejne klasy do V w\u0142\u0105cznie. Nie poszed\u0142 drog\u0105 uniwersyteck\u0105, lecz zosta\u0142 nauczycielem szko\u0142y elementarnej, pracuj\u0105c m.in. w J\u00f3zefowie nad Wis\u0142\u0105 i Ko\u0144skowoli. Jego biografia pokazuje awans \u201epoziomy\u201d: z rzemie\u015blniczego domu do stabilnej, spo\u0142ecznie potrzebnej profesji nauczycielskiej.<\/p>\n\n\n\n

Te jednostkowe losy osadzone s\u0105 w szerszym tle regionalnym, dobrze widocznym w prasie. W 1914 r. \u201eZiemia Lubelska\u201d informowa\u0142a o ofiarowaniu \u015brodk\u00f3w na op\u0142aty wpisowe dla niezamo\u017cnych uczni\u00f3w, wprost wskazuj\u0105c na syn\u00f3w w\u0142o\u015bcian jako beneficjent\u00f3w pomocy. By\u0142 to przyk\u0142ad zamiany pieni\u0105dza w realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 edukacyjn\u0105[1]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Rok p\u00f3\u017aniej ta sama gazeta donosi\u0142a o organizowaniu szk\u00f3\u0142 dla dzieci oraz szk\u00f3\u0142 wieczorowych dla analfabet\u00f3w w Ostrowie i okolicznych miejscowo\u015bciach, takich jak Brze\u017anica czy Kazn\u00f3w. Pokazuje to pr\u00f3b\u0119 systemowego nadrobienia zaleg\u0142o\u015bci edukacyjnych ca\u0142ych pokole\u0144[2]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

W 1906 r. \u201eGazeta \u015awi\u0105teczna\u201d odnotowa\u0142a lokalne inicjatywy organizowania si\u0119 wok\u00f3\u0142 spraw szkolnych, podejmowane po nabo\u017ce\u0144stwach i w ramach wiejskich zebra\u0144. Ten kr\u00f3tki zapis pokazuje, \u017ce edukacja zacz\u0119\u0142a by\u0107 traktowana jako sprawa wsp\u00f3lnotowa, a nie wy\u0142\u0105cznie prywatna[3]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 klamr\u0119 dla tej opowie\u015bci stanowi materia\u0142 z 1936 r., kiedy \u201eGazeta \u015awi\u0105teczna\u201d opublikowa\u0142a list napisany przez dziesi\u0119cioletniego ch\u0142opca z \u201eOstrowa w gubernji siedleckiej\u201d. Dziecko nie stawia ju\u017c znaku krzy\u017ca, lecz formu\u0142uje samodzielny tekst przeznaczony do druku[4]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

W 1938 r. prasa lokalna wraca\u0142a do problemu dost\u0119pno\u015bci dalszej edukacji, wskazuj\u0105c na brak szko\u0142y \u015bredniej i bursy dla dzieci wiejskich oraz na bariery finansowe i komunikacyjne, kt\u00f3re skutecznie ogranicza\u0142y mo\u017cliwo\u015bci nauki[5]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego spis uczni\u00f3w z obszaru parafii Ostr\u00f3w Lubelski nie jest jedynie zestawieniem nazwisk i klas. To mapa ambicji, koszt\u00f3w i wsparcia, pokazuj\u0105ca, kto m\u00f3g\u0142 pozwoli\u0107 sobie na drog\u0119 edukacyjn\u0105, kto j\u0105 przerwa\u0142, a komu uda\u0142o si\u0119 j\u0105 przeku\u0107 w trwa\u0142y zaw\u00f3d. Jedno s\u0142owo w metryce \u2014 \u201eucze\u0144\u201d \u2014 otwiera tu ca\u0142\u0105 przestrze\u0144 spo\u0142ecznej zmiany, rozci\u0105gni\u0119t\u0105 mi\u0119dzy znakiem krzy\u017ca w ksi\u0119dze s\u0105dowej a w\u0142asnor\u0119cznie napisanym listem do gazety.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> \u201eZiemia Lubelska\u201d 1914, R. 9, nr 18 (18 I), s. 6.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> \u201eZiemia Lubelska : popo\u0142udniowa\u201d 1915, R. 10, nr 397 (16 XI), s. 2.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a> \u201eGazeta \u015awi\u0105teczna\u201d 1906, R. 26, nr 46 (18 XI), s. 1-3.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a> \u201eGazeta \u015awi\u0105teczna\u201d 1936, R. 56, nr 19 (8 V), s. 9.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/a> \u201eLubartowiak : dwutygodnik spo\u0142eczno-gospodarczy\u2026\u201d 1938, R. 7, nr 22 (15 XI), s. 5.<\/p>\n\n\n\n

Gimnazjum Wojew\u00f3dzkie Lubelskie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Gmach Gimnazjum M\u0119skiego w Lublinie, fot. ok. 1900 r. @Biblioteka Cyfrowa \u2013 Wojew\u00f3dzka Biblioteka Publiczna im H. \u0141opaci\u0144skiego.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Historia<\/h2>\n\n\n\n

W 1810 roku gimnazjum lubelskie przekszta\u0142cono w Szko\u0142\u0119 Departamentow\u0105, a w 1817 \u2013 wojew\u00f3dzk\u0105. Od 1810 roku rektorem m\u0119skiego gimnazjum by\u0142 Andrzej Smolikowski. Dziewi\u0119tnastowieczna szko\u0142a lubelska z czasem zmieni\u0142a sw\u00f3j charakter. Obok wychowank\u00f3w z rodzin ziemia\u0144skich i szlacheckich kszta\u0142ci\u0142y si\u0119 tu dzieci ze \u015brodowisk mieszcza\u0144skich, urz\u0119dniczych, rzemie\u015blniczych i nauczycielskich. Program nauczania tak\u017ce uleg\u0142 zasadniczym zmianom. Przywr\u00f3cono j\u0119zyk polski, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 te\u017c j\u0119zykiem wyk\u0142adowym, histori\u0119 i geografi\u0119, wprowadzono j\u0119zyk francuski, \u0107wiczenia gimnastyczne i rycerskie. Szko\u0142a by\u0142a bardzo dobrze wyposa\u017cona, prowadzi\u0142a bibliotek\u0119<\/a>, gabinet fizyczno-chemiczny i przyrodniczy. Lekcje prowadzono nowatorsk\u0105 metod\u0105 Bella-Lancastera, rozpropagowan\u0105 na Lubelszczy\u017anie przez wybitnego lubelskiego nauczyciela Jana Kantego Krzy\u017canowskiego. Edukacja w lubelskim gimnazjum wygl\u0105da\u0142a nieco inaczej ni\u017c dzi\u015b. Zdolniejsi uczniowie przekazywali przyswojon\u0105 wiedz\u0119 s\u0142abszym uczniom. Rola nauczycieli sprowadza\u0142a si\u0119 wi\u0119c do koordynacji i szkolenia tzw. monitor\u00f3w, czyli grup edukuj\u0105cych. System ten nazywano tak\u017ce metod\u0105 wzajemnego nauczania. […] Po powstaniu listopadowym Szko\u0142a wydzia\u0142owa zosta\u0142a zamkni\u0119ta, w jej miejsce utworzono o\u015bmioklasowe gimnazjum, w kt\u00f3rym nauczano ju\u017c nie tylko po polsku, ale tak\u017ce po rosyjsku. Wprowadzenie do programu nauczania historii Rosji, kary cielesne, wzmo\u017cenie cenzury, \u015bcis\u0142e trzymanie si\u0119 tre\u015bci podr\u0119cznikowych, wpajanie s\u0142u\u017calczych zachowa\u0144 i lojalno\u015bci wobec caratu \u2013 to tylko niekt\u00f3re z element\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych rusyfikacji. Organizowano m\u0142odzie\u017cy czas wolny od zaj\u0119\u0107, aby ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawi\u0105zywania tajnych stowarzysze\u0144. Pod pretekstem edukowania ni\u017cszych warstw spo\u0142ecznych otworzono w mie\u015bcie szko\u0142\u0119 realn\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a przygotowywa\u0107 m\u0142odzie\u017c do wykonywania zawod\u00f3w typowo miejskich w dziedzinie handlu, rzemios\u0142a i przemys\u0142u. By\u0142o to o tyle korzystne, \u017ce gimnazja wprowadzi\u0142y wysokie op\u0142aty za nauk\u0119, a szko\u0142a realna by\u0142a bezp\u0142atna. Rzeczywist\u0105 przyczyn\u0105 otwarcia nowej szko\u0142y nie by\u0142a jednak troska o wykszta\u0142cenie biedoty, ale blokowanie dost\u0119pu do gimnazj\u00f3w, uniwersytet\u00f3w, a co za tym idzie \u2013 urz\u0119d\u00f3w. Uko\u0144czenie szko\u0142y realnej nie uprawnia\u0142o bowiem do kontynuowania nauki w gimnazjach.<\/p>\n\n\n\n

Fragment pracy pt.: „Edukacja w Lublinie na przestrzeni wiek\u00f3w” Teatru NN w Lublinie: https:\/\/teatrnn.pl\/instrukcja\/edukacja-w-lublinie-na-przestrzeni-wiekow\/<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\t\n\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t
Imi\u0119 i Nazwisko<\/th>\u017bycie<\/th>Klasa I<\/th>Klasa II<\/th>Klasa III<\/th>Klasa IV<\/th>Klasa V<\/th>Klasa VI<\/th>Klasa VII<\/th>Klasa VIII<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Ignacy Banachewicz
\n\"\"<\/td>		ur. 1798, Prokop
\nzm. 1847, Kalisz<\/td>		1812\/1813<\/td>1813\/1814<\/td>1814\/1815<\/td>1815\/1816<\/td>1816\/1817
\n1817\/1818<\/td>		1818\/1819
\n1819\/1820<\/td>		<\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Onufry Alojzy W\u015bcieklica<\/td>ur. 1803, Czemierniki
\nzam. Jedlanka
\nzm. ?<\/td>		1812\/1813
\n1813\/1814<\/td>		1814\/1815<\/td>1815\/1816
\n1816\/1817<\/td>		1817\/1818<\/td>1818\/1819<\/td>1819\/1820<\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Feliks W\u015bcieklica<\/td>ur. ?
\nzam. Jedlanka
\nzm. ?<\/td>		<\/td>1812\/1813<\/td>1813\/1814<\/td>1814\/1815<\/td>1815\/1816<\/td>1816\/1817
\n1817\/1818<\/td>		<\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Damian Gruszczyk<\/td>ur. ? Ostr\u00f3w
\nzm. ?<\/td>		1813\/1814<\/td>1814\/1815<\/td>1815\/1816<\/td>1816\/1817<\/td>1817\/1818
\n(do II p\u00f3\u0142.)<\/td>		<\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Gabriel Kalisz<\/td>ur. 1799, Ostr\u00f3w
\nzm. ?<\/td>		1813\/1814<\/td>1814\/1815<\/td>1815\/1816<\/td>1816\/1817<\/td>1817\/1818
\n1818\/1819<\/td>		1819\/1820
\n1820\/1821<\/td>		<\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Franciszek Dmowski<\/td>ur. ?
\nzam. Kolechowice
\nzm. ?<\/td>		1814\/1815<\/td>1815\/1816
\n1816\/1817<\/td>		1817\/1818<\/td>1818\/1819<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Micha\u0142 Dmowski<\/td>ur. ?
\nzam. Kolechowice
\nzm. ?<\/td>		<\/td>1814\/1815<\/td>1815\/1816<\/td>1816\/1817<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Kasperski<\/td>ur. ?
\nzam. Ostr\u00f3w
\nzm. ?<\/td>		1816\/1817
\n1817\/1818<\/td>		1819\/1820
\n1820\/1821<\/td>		1820\/1821<\/td><\/td><\/td>1826\/1827<\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Marek Anastazy W\u015bcieklica<\/td>ur. 1810, Jedlanka
\nzm. ?<\/td>		1819\/1820<\/td>1820\/1821
\n1821\/1822<\/td>		1822\/1823<\/td>1823\/1824
\n1824\/1825<\/td>		1825\/1826
\n1826\/1827
\n1827\/1828<\/td>		1828\/1829<\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Seweryn Karwowski<\/td><\/td>1825\/1826
\n1826\/1827<\/td>		1827\/1828<\/td>1828\/1829
\n1829\/1830<\/td>		<\/td><\/td>1834\/1835
\n1835\/1836<\/td>		<\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Adolf Piotrowski
\nh. Abdank\"\"<\/td>		ur. 1818, Brze\u017anica Bychawska
\nzm. ?<\/td>		<\/td><\/td>1829\/1830
\n1830\/1831<\/td>		1831\/1832
\n1832\/1833<\/td>		1833\/1834<\/td>1834\/1835
\n1835\/1836<\/td>		1836\/1837<\/td>1837\/1838<\/td>\n<\/tr>\n
Walery Ambro\u017cy Da\u0144kowski
\nh. P\u00f3\u0142kozic\"\"<\/td>		ur. 1820, Babianka
\nzm. ?<\/td>		1829\/1830<\/td>1830\/1831<\/td>1833\/1834<\/td>1834\/1835<\/td>1835\/1836<\/td>1836-1837<\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Karol Jan Borysik<\/td>ur. 1811, Ostr\u00f3w
\nzm. 1892, Kazimierz Dolny<\/td>		<\/td>1830\/1831<\/td>1831\/1832<\/td>1833\/1834<\/td>1834\/1835<\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Klemens Feliks D\u0119bowczyk<\/td>ur. 1820, Ostr\u00f3w
\nzm. ?<\/td>		1830\/1831 (opu\u015bci\u0142)
\n1833\/1834
\n<\/td>		1834\/1835<\/td>1835\/1836<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Tytus Piotrowski
\nh. Abdank\"\"<\/td>		ur. ?
\nzam. Brze\u017anica Bychawska
\nzm. ?<\/td>		<\/td>1830\/1831
\n1832\/1833<\/td>		1833\/1834<\/td>1834\/1835
\n1835\/1836<\/td>		1836\/1837<\/td>1837\/1838<\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Celestyn Piasecki
\nh. Janina\"\"<\/td>		ur. 1818, Berej\u00f3w
\nzm. ?<\/td>		<\/td><\/td><\/td>1830\/1831
\n1831\/1832<\/td>		1833\/1834
\n1834\/1835<\/td>		1835\/1836<\/td>1836\/1837<\/td>1837\/1838<\/td>\n<\/tr>\n
W\u0142adys\u0142aw Miko\u0142aj Piasecki
\nh. Janina\"\"<\/td>		ur. 1819, Berej\u00f3w
\nzm. 1903, Przejma<\/td>		<\/td><\/td><\/td>1830\/1831
\n1831\/1832<\/td>		1833\/1834<\/td>1835\/1836<\/td>1837\/1838<\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Konstanty Gutowski<\/td>ur. ? Zakrze\/\u0141osia
\nzam. G\u0142\u0119bokie
\nzm. ?<\/td>		1831\/1832<\/td>1832\/1833
\n1833\/1834
\n1834\/1835<\/td>		1835\/1836<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Franciszek Dionizy D\u0119bowczyk<\/td>ur. 1823, Ostr\u00f3w
\nzm. ?<\/td>		1833\/1834<\/td>1834\/1835
\n1835\/1836<\/td>		<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Walerian Florentyn Piotrowski
\nh. Abdank\"\"<\/td>		ur. 1815, Domaszewnica
\nzam. Brze\u017anica Bychawska, Kulik
\nzm. ?<\/td>		<\/td><\/td><\/td><\/td>1834\/1835<\/td>1835\/1836<\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Jan Bach<\/td>ur. ? Jakubowice
\nzam. Ostr\u00f3w
\nzm. ?<\/td>		<\/td>1834\/1835<\/td>1835\/1836<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Marcin Maleszyk<\/td>ur. 1823, Ostr\u00f3w
\nzm. 1855, Ostr\u00f3w<\/td>		1835\/1836<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Ignacy Adam Krzy\u017canowski<\/td>ur. 1875, Brze\u017anica Bychawska
\nzm. 1891, Brze\u017anica Bychawska<\/td>		1888\/1889<\/td>1889\/1890<\/td>1890\/1891<\/td>1891\/1892<\/td><\/td><\/td><\/td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W metrykach parafialnych, gdzie zwykle dominuj\u0105 daty urodzin, \u015blub\u00f3w i zgon\u00f3w, s\u0142owo \u201eucze\u0144\u201d dzia\u0142a jak wyra\u017ane p\u0119kni\u0119cie rutyny. Wprowadza do genealogii ruch, aspiracj\u0119 i drog\u0119. \u201eUcze\u0144\u201d z parafii Ostr\u00f3w Lubelski nie oznacza bowiem wy\u0142\u0105cznie dziecka ucz\u0119szczaj\u0105cego do szko\u0142y elementarnej, lecz osob\u0119, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142a wyj\u015b\u0107 poza lokalny kr\u0105g pracy r\u0105k i wej\u015b\u0107 w \u015bwiat pisma, rachunku … Czytaj dalej Uczniowie<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1408,"menu_order":29,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5990","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5990"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8260,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5990\/revisions\/8260"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}