{"id":53,"date":"2016-12-01T17:50:35","date_gmt":"2016-12-01T16:50:35","guid":{"rendered":"http:\/\/mabgen.pl\/?page_id=53"},"modified":"2026-02-13T08:12:17","modified_gmt":"2026-02-13T07:12:17","slug":"miejscowosci","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mabgen.pl\/?page_id=53","title":{"rendered":"MIEJSCOWO\u015aCI"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

Parafia Ostr\u00f3w w XVI wieku:<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Od roku 1919 obserwujemy podzia\u0142 parafii Ostr\u00f3w Lubelski od kt\u00f3rej to na przestrzeni 69 lat odpad\u0142o 14 miejscowo\u015bci (54%) nale\u017c\u0105cych do 7 innych parafii:<\/p>\n\n\n\n

1919 – Brze\u017anica Bychawska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1.    Berej\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
  2.           Brze\u017anica Bychawska<\/li>\n\n\n\n
  3.           Zabiele<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    1919 – Brze\u017anica Ksi\u0105\u017c\u0119ca<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      \n
    1.           Brze\u017anica Ksi\u0105\u017c\u0119ca<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      1922 – Rog\u00f3\u017ano<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n
      1.          Krasne<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        1925 – U\u015bcim\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          \n
        1.          U\u015bcim\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
        2.          Drozd\u00f3wka<\/li>\n\n\n\n
        3.          G\u0142\u0119bokie<\/li>\n\n\n\n
        4.          Ma\u015bluchy<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          1931 – Brzost\u00f3wka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            \n
          1.         Brzost\u00f3wka<\/li>\n\n\n\n
          2.         W\u00f3lka Zawieprzycka<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

            1933 – Rozkopaczew<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              \n
            1.          Rozkopaczew<\/li>\n\n\n\n
            2.          W\u00f3lka Kija\u0144ska (obecnie W\u00f3lka Stara Kija\u0144ska)<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

              1988 – Ty\u015bmienica<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \n
              1.          Ty\u015bmienica<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                BABIANKA<\/strong>\"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Babianka (gm. Parczew)<\/strong> ma w \u017ar\u00f3d\u0142ach \u015bredniowiecznych \u201epodw\u00f3jn\u0105\u201d metryk\u0119 nazewnicz\u0105. W ha\u015ble S\u0142ownik historyczno-geograficzny ziem polskich w \u015bredniowieczu<\/strong> wie\u015b jest opisana jako okolica zwi\u0105zana z s\u0105siedni\u0105 Ty\u015bmienic\u0105: oko\u0142o 1470 r.<\/strong> Jakub i Stanis\u0142aw Zaklikowie mieli tu dobra w Woli Ty\u015bmienickiej<\/strong>, przy czym ta sama osada wyst\u0119puje r\u00f3wnolegle pod nazw\u0105 Babanky<\/strong>. Z czasem wariant \u201ebab-\u201d zwyci\u0119\u017cy\u0142: pod koniec XV w.<\/strong> forma Babianka<\/strong> wypar\u0142a \u201eWol\u0119 Ty\u015bmienick\u0105\u201d, cho\u0107 jeszcze w 1491 r.<\/strong> zanotowano zapis przej\u015bciowy: Wola Ty\u015bmienicka dicta Babianka<\/em>. P\u00f3\u017aniej nazwa Babianka<\/strong> utrzymuje si\u0119 konsekwentnie w wykazach od XVI do XX w.<\/strong>, z pojedynczym wyj\u0105tkiem z 1663 r.<\/strong>, gdy zapisano j\u0105 jako Babionka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                Co do etymologii<\/strong>, przytoczone has\u0142o ma charakter historyczno-\u017ar\u00f3d\u0142owy i nie rozstrzyga pochodzenia nazwy<\/strong>. J\u0119zykowo najbardziej naturalne jest wyprowadzenie Babianki<\/strong> od rdzenia bab-<\/strong> (od dawnego baba<\/em> \u2018kobieta\/stara kobieta; te\u017c w polszczy\u017anie rodzinnej\u2019) z formantem tworz\u0105cym nazw\u0119 miejscow\u0105. W literaturze onomastycznej spotyka si\u0119 te\u017c uwag\u0119, \u017ce podstawa bab-<\/em> bywa w toponimii \u0142\u0105czona nie tylko z nazwami osobowymi, ale i z dawnymi okre\u015bleniami terenowymi (np. grz\u0105skie, podmok\u0142e miejsca) \u2014 to jednak pozostaje hipotez\u0105, dop\u00f3ki nie da si\u0119 jej podeprze\u0107 lokalnym kontekstem topograficznym albo tradycj\u0105 nazewnicz\u0105 okolicy.<\/p>\n\n\n\n

                BEREJ\u00d3W<\/strong>\"\"<\/p>\n\n\n\n

                Berej\u00f3w<\/strong> ma w \u017ar\u00f3d\u0142ach \u015blad starszy ni\u017c sama obecna nazwa. W dokumencie z 1442 r.<\/strong> dotycz\u0105cym uposa\u017cenia nowo tworzonej parafii w Ostr\u00f3w Lubelski pojawia si\u0119 wie\u015b Borki<\/strong> w tej okolicy; p\u00f3\u017aniej \u017ar\u00f3d\u0142a o niej milcz\u0105, dlatego s\u0142ownik historyczno-geograficzny dopuszcza, \u017ce Borki mog\u0142y nie zanikn\u0105\u0107 ca\u0142kiem, tylko zmieni\u0107 nazw\u0119 na Berech\u00f3w\/Berej\u00f3w<\/strong>. Sama miejscowo\u015b\u0107 w rejestrach podatkowych jest po\u015bwiadczona od 1563 r.<\/strong> jako Berehow\/Berech\u00f3w<\/strong>, co dobrze pasuje do etymologii ludowej i j\u0119zykowej: nazwa bywa wyprowadzana od ukrai\u0144skiego bereh<\/strong> (\u2018brzeg\u2019) \u2014 czyli okre\u015blenia topograficznego, pierwotnie \u201eosady przy brzegu\u201d<\/p>\n\n\n\n

                BOBRYK M\u0141YN<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Bobryk M\u0142yn<\/strong> (na terenie dzisiejszej U\u015bcim\u00f3w<\/strong>) to nazwa dawnej osady m\u0142y\u0144skiej<\/strong> \u2013 w XIX-wiecznych opisach d\u00f3br Orzech\u00f3w Nowy<\/strong> (wraz z Orzech\u00f3w Stary<\/strong>) pojawia si\u0119 ona wprost jako \u201eosada m\u0142ynarska Bobryk\u201d<\/em>. W materia\u0142ach gminnych, streszczaj\u0105cych \u201eS\u0142ownik Geograficzny Kr\u00f3lestwa Polskiego\u201d<\/strong>, nazwa Bobryk<\/strong> \u0142\u0105czona jest tak\u017ce z lokaln\u0105 granic\u0105\/okolic\u0105 (w kontek\u015bcie Orzechowa). W regionie \u201eBobryk\u201d funkcjonuje przede wszystkim jako nazwa cieku\/rzeczki<\/strong>. W dokumentach planistycznych opisuj\u0105cych hydrografi\u0119 okolicy pojawia si\u0119 sformu\u0142owanie \u201ePiwonia G\u00f3rna (Bobryk)\u201d<\/strong> oraz wzmianka o \u201ecieku Bobryk\u201d<\/strong>. To dobrze t\u0142umaczy powstanie nazwy osady: \u201eBobryk M\u0142yn\u201d = m\u0142yn nad Bobrykiem \/ na Bobryku<\/strong>. W opracowaniach j\u0119zykoznawczych dotycz\u0105cych nazewnictwa Lubelszczyzny (z mocnym t\u0142em ukrai\u0144skim) bobryk<\/strong> jest obja\u015bniany jako zdrobnienie od bober<\/em> (\u201eb\u00f3br\u201d)<\/strong>. A sam wyraz b\u00f3br\/bober<\/strong> jest bardzo stary (pras\u0142owia\u0144ski) i od dawna bywa podstaw\u0105 nazw wodnych<\/strong>. W skr\u00f3cie: najpewniej to nazwa \u201ebobrowego\u201d strumienia<\/strong> (albo strumienia kojarzonego z bobrami), przy kt\u00f3rym dzia\u0142a\u0142 m\u0142yn \u2013 st\u0105d Bobryk M\u0142yn<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                BORKI<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Borki to nazwa osady znanej w\u0142a\u015bciwie z jednego, wczesnego przekazu. S\u0142ownik historyczno-geograficzny ziem polskich w \u015bredniowieczu<\/strong> wskazuje, \u017ce Borki wyst\u0119puj\u0105 w dokumencie erekcyjnym Parafii Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong> z 1442 r., dotycz\u0105cym jej uposa\u017cenia. Wtedy do nowej parafii w\u0142\u0105czono m.in. Borki wraz z Brze\u017anic\u0105 Bychawsk\u0105<\/strong> (z parafii Czemierniki<\/strong>) oraz Kolechowice<\/strong> i Ty\u015bmienic\u0119<\/strong> (z parafii \u0141\u0119czna<\/strong>). Dalej \u017ar\u00f3d\u0142a o Borkach milcz\u0105, wi\u0119c przyjmuje si\u0119, \u017ce osada mog\u0142a zanikn\u0105\u0107 w XV wieku albo zmieni\u0107 nazw\u0119; jako mo\u017cliwy \u201enast\u0119pca\u201d wskazywany bywa Berej\u00f3w<\/strong> (w XVI w. notowany jako Berech\u00f3w). Etymologicznie \u201eBorki\u201d jest nazw\u0105 typowo topograficzn\u0105: wi\u0105\u017ce si\u0119 z wyrazem b\u00f3r\/borek<\/em> (\u2018las, b\u00f3r; borek jako zdrobnienie\u2019), a liczba mnoga sugeruje okre\u015blenie miejsca \u201eprzy borach \/ w\u015br\u00f3d boru\u201d, czyli osady w krajobrazie wyra\u017anie le\u015bnym.<\/p>\n\n\n\n

                B\u00d3JKI \"\"<\/span><\/h2>\n\n\n\n

                B\u00f3jki (gm. Ostr\u00f3w Lubelski) s\u0105 nazw\u0105 wyra\u017anie od\u00adosobow\u0105<\/strong>. Najstarsza znana wzmianka, przywo\u0142ywana w lokalnych zestawieniach \u017ar\u00f3d\u0142owych, wi\u0105\u017ce si\u0119 z zapisem o m\u0142ynie \u201eBuyko\u201d<\/strong> (kopia wpisu z ksi\u0119gi grodzkiej lubelskiej z 1659 r., odnoszona do orygina\u0142u z 1656 r.) oraz z transakcj\u0105, w kt\u00f3rej uczestniczyli m.in. Jan Karol Dani\u0142owicz<\/strong> i **Andrzej Go\u0142uchowski. Taki zapis dobrze t\u0142umaczy nazw\u0119 miejscowo\u015bci jako pochodn\u0105 od nazwiska\/okre\u015blenia B\u00f3jko \/ Bojko \/ Bujko<\/strong> (zwi\u0105zanego z dawnymi podstawami s\u0142owotw\u00f3rczymi boj-<\/em>). Od strony j\u0119zykowej rdze\u0144 jest wi\u0119c najpewniej \u201ew\u0142a\u015bcicielski\u201d, a ko\u0144c\u00f3wka -ki<\/strong> pasuje do cz\u0119stego w polszczy\u017anie modelu nazw osad oznaczaj\u0105cych pierwotnie \u201eludzi\/teren nale\u017c\u0105cy do\u2026\u201d, czyli w praktyce: \u201e(wie\u015b) B\u00f3jk\u00f3w\/Bojk\u00f3wych\u201d<\/strong>. W czasach nowo\u017cytnych i wsp\u00f3\u0142czesnych wie\u015b pojawia si\u0119 te\u017c w kontek\u015bcie zmian administracyjnych: uchwa\u0142\u0105 z 22 lipca 1919 r. (przywr\u00f3cenie praw miejskich Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>) B\u00f3jki wraz z Jamami mia\u0142y status przedmie\u015bcia, a z ko\u0144cem 1961 r. zosta\u0142y ponownie wy\u0142\u0105czone i funkcjonowa\u0142y jako samodzielna wie\u015b.<\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                BRZE\u0179NICA BYCHAWSKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Brze\u017anica Bychawska to nazwa dwucz\u0142onowa, kt\u00f3rej rdze\u0144 (\u201eBrze\u017anica\u201d) jest topograficzny: wi\u0105\u017ce si\u0119 z brzezin\u0105 \/ lasem brzozowym<\/em> (w tradycji wschodnios\u0142owia\u0144skiej spotyka si\u0119 te\u017c wariant typu bereznica<\/strong>, od kt\u00f3rego mog\u0142y powstawa\u0107 lokalne formy nazw). Drugi cz\u0142on (\u201eBychawska\u201d) jest odr\u00f3\u017cniaj\u0105cy i wskazuje na zwi\u0105zek w\u0142asno\u015bciowy z rodzin\u0105 Bychawskich<\/strong> (od pobliskiej Bychawa): w XV w. wie\u015b by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105, a w przekazach wymienia si\u0119 w\u0142a\u015bcicieli \u201ez Bychawy\u201d, co t\u0142umaczy utrwalenie przydomka w nazwie. W \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych miejscowo\u015b\u0107 pojawia si\u0119 pocz\u0105tkowo jako Brzesnicza<\/strong> (XV w.), a w XVI w. dla odr\u00f3\u017cnienia od nowszej Brze\u017anicy u\u017cywano form Stara Brzeznicza \/ Brzesnicza Stara<\/strong> (1563). W 1626 r. notowana jest jako Brzeznicza, w\u0142asno\u015b\u0107 dw\u00f3ch Bychawskich, natomiast nazwa Brze\u017anica Bychawska<\/strong> pojawia si\u0119 wprost w 1674 r. i powtarza si\u0119 w XVIII w. (m.in. 1748), a nast\u0119pnie utrwala w spisach z XVIII\u2013XX w.<\/p>\n\n\n\n

                BRZE\u0179NICA KSI\u0104\u017b\u0118CA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                Brze\u017anica Ksi\u0105\u017c\u0119ca<\/strong> to nazwa dwucz\u0142onowa, w kt\u00f3rej pierwszy cz\u0142on ma sens czysto krajobrazowy, a drugi \u2013 w\u0142asno\u015bciowy. Najstarsze zapisy nie m\u00f3wi\u0105 jeszcze o \u201eKsi\u0105\u017c\u0119cej\u201d: wie\u015b pojawia si\u0119 od 1469 r.<\/strong> jako Wola Brzeznicka \/ Wola Brzezniczka<\/strong>, a w kolejnych XV-wiecznych wzmiankach nazwa \u201eWola\u201d wraca wielokrotnie. W 1529 r.<\/strong> notowano osobliwy zapis Rzesniczka Volya<\/strong>, w XVI w. spotyka si\u0119 formy typu Brzeznicka Wola<\/strong> i Brzeznicza Nowa<\/strong>, a w XVII w. trafia si\u0119 uj\u0119cie por\u00f3wnawcze Brzeznica utraque<\/strong> (\u201eobie Brze\u017anice\u201d), co pokazuje, \u017ce w okolicy funkcjonowa\u0142y r\u00f3wnoleg\u0142e warianty tej samej nazwy i potrzebowano rozr\u00f3\u017cnie\u0144. Rdze\u0144 Brze\u017anica<\/strong> najpro\u015bciej \u0142\u0105czy si\u0119 z brzezin\u0105 \/ brzoz\u0105<\/em> \u2013 to typowy w Polsce model nazwy topograficznej (miejsce \u201ebrzozowe\u201d, poro\u015bni\u0119te brzezin\u0105). W literaturze toponimicznej podkre\u015bla si\u0119, \u017ce od podstawy \u201ebrzoza\/brzez-\u201d tworzy si\u0119 liczne nazwy miejscowe i ich warianty (tak\u017ce z przyrostkami typu -iczka<\/em>, spotykanymi w dawnych zapisach tej wsi). Cz\u0142on \u201eKsi\u0105\u017c\u0119ca\u201d<\/strong> jest wt\u00f3rny i ma charakter identyfikuj\u0105cy: pojawia si\u0119 wtedy, gdy wie\u015b wi\u0105zano z w\u0142a\u015bcicielami o tytule ksi\u0105\u017c\u0119cym. Lokalne zestawienia \u017ar\u00f3d\u0142owe t\u0142umacz\u0105 utrwalenie tej formy tym, \u017ce by\u0142a to \u201ewie\u015b ksi\u0119cia\u201d (m.in. wskazywany jest Janusz Zas\u0142awski), a od XVII w. nazwa Brze\u017anica Ksi\u0105\u017c\u0119ca<\/strong> wchodzi do obiegu i ju\u017c si\u0119 utrwala.<\/p>\n\n\n\n

                BRZOSTOWA WOLA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Brzostowa Wola<\/strong> to nazwa znana z przekaz\u00f3w wyj\u0105tkowo s\u0142abo: w S\u0142owniku historyczno-geograficznym ziem polskich w \u015bredniowieczu<\/strong> wyst\u0119puje tylko raz<\/strong>, w rejestrze z 1626 r.<\/strong>, i to podana w parafii Parczew<\/strong>. Autorzy s\u0142ownika zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce w tym samym rejestrze tak\u017ce inne wsie \u201espod Ostrowa\u201d zapisano nietrafnie pod Parczewem, wi\u0119c wpis mo\u017ce by\u0107 omy\u0142k\u0105 kancelaryjn\u0105<\/strong>. St\u0105d ostro\u017cna hipoteza: albo jest to b\u0142\u0119dne, powt\u00f3rne zapisanie<\/strong> wsi kr\u00f3lewskiej Brzost\u00f3wka<\/strong>, albo (je\u015bli wpis nie jest omy\u0142k\u0105) Brzostowa Wola mog\u0142a by\u0107 resztk\u0105 starszej osady<\/strong> i przez kr\u00f3tki czas wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y obok siebie dwie miejscowo\u015bci o bardzo podobnej nazwie. Od strony znaczenia nazwy oba cz\u0142ony s\u0105 czytelne. \u201eWola\u201d<\/strong> w nazwach miejscowych oznacza\u0142a zwykle \u015bwie\u017co lokowan\u0105 osad\u0119<\/strong>, kt\u00f3rej osadnikom dawano na pewien czas zwolnienie od danin i powinno\u015bci<\/strong>. Cz\u0142on \u201eBrzostowa\u201d<\/strong> da si\u0119 naturalnie wyprowadzi\u0107 od dawnego wyrazu brzost<\/strong> (wi\u0105z), czyli wskazywa\u0142by na miejsce \u201ebrzostowe\u201d, zwi\u0105zane z wi\u0105zami w krajobrazie. W tle warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w Lubelskiem znana jest te\u017c wie\u015b, kt\u00f3rej pierwotn\u0105 nazw\u0105 by\u0142a w\u0142a\u015bnie \u201eBrzostowa Wola\u201d: Brzost\u00f3wka<\/strong> by\u0142a za\u0142o\u017cona jako wie\u015b kr\u00f3lewska w XVI w. i w \u017ar\u00f3d\u0142ach wyst\u0119puje zar\u00f3wno jako \u201eBrzostowa Wola\u201d, jak i formy przej\u015bciowe typu \u201eBrzost\u00f3wka Wola\u201d. To dodatkowo t\u0142umaczy, dlaczego pojedynczy zapis \u201eBrzostowa Wola\u201d z 1626 r. bywa podejrzewany o pomy\u0142k\u0119 lub dublowanie nazwy.<\/p>\n\n\n\n

                BRZOST\u00d3WKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                Brzost\u00f3wka (w okolicy Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>, w dawnych \u017ar\u00f3d\u0142ach ziemi lubelskiej) zosta\u0142a za\u0142o\u017cona jako wie\u015b kr\u00f3lewska<\/strong> w 1530 r.<\/strong> pod pierwotn\u0105 nazw\u0105 Brzostowa Wola<\/strong>. W opisie s\u0142ownikowym podkre\u015blono kr\u00f3lewski charakter w\u0142asno\u015bci i fakt, \u017ce w 1530 r. Zygmunt I Stary<\/strong> nada\u0142 przywilej lokacyjny (m.in. na w\u00f3jtostwo). W XVI w. spotyka si\u0119 r\u00f3wnolegle formy: Brzostowa Wola \/ Brzostowska Wolia<\/strong>, a tak\u017ce Brzost\u00f3wka Wola<\/strong>; od pocz\u0105tku XVII w. utrwala si\u0119 ju\u017c sama Brzost\u00f3wka<\/strong> (notowana m.in. w 1611 i 1626 r.), a p\u00f3\u017aniej powtarzana w kolejnych spisach. Znaczenie nazwy jest do\u015b\u0107 czytelne. Cz\u0142on \u201eWola\u201d<\/strong> w takich zestawieniach zwykle wskazuje na osad\u0119 zak\u0142adan\u0105 na prawie wolnizny<\/strong> (czasowego zwolnienia z powinno\u015bci, \u017ceby zach\u0119ci\u0107 do karczunku i zagospodarowania). Natomiast \u201eBrzost-\u201d<\/strong> \u0142\u0105czy si\u0119 z dawn\u0105 nazw\u0105 brzost\/wi\u0105z<\/strong> (Ulmus), czyli sugeruje miejsce kojarzone z wi\u0105zami albo \u201ebrzostowym\u201d zadrzewieniem.<\/p>\n\n\n\n

                DROZD\u00d3WKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                Drozd\u00f3wka w materiale S\u0142ownika historyczno-geograficznego (IHPAN)<\/strong> jest po\u015bwiadczona jako nazwa miejscowa od 1565 r.<\/strong>; wie\u015b lokowana jest w pow. lubelskim, w parafii Ostr\u00f3w. W po\u0142owie XVI w. by\u0142a to w\u0142asno\u015b\u0107 kr\u00f3lewska<\/strong>, a w 1564 r. nale\u017ca\u0142a do tenuty parczowskiej<\/strong> (starostwa), z odnotowan\u0105 drobn\u0105 struktur\u0105 osadnicz\u0105: 7 kmieci na 2\u00bc \u0142ana, 1 zagrodnik i m\u0142yn<\/strong>. Etymologia nazwy jest przejrzysta: Drozd\u00f3wka<\/strong> najpewniej wyrasta z podstawy drozd<\/strong> (nazwa ptaka), a formant -\u00f3wka<\/strong> jest typowy dla polskich nazw miejscowych (cz\u0119sto oznaczaj\u0105cych \u201emiejsce zwi\u0105zane z\u2026\u201d albo wt\u00f3rnie \u201eosad\u0119 od nazwy\/ przezwiska\u201d). Sam wyraz drozd<\/em> jest bardzo dawny (pras\u0142owia\u0144ski), co dobrze t\u0142umaczy jego cz\u0119ste u\u017cycie jako podstawy nazewniczej.<\/p>\n\n\n\n

                G\u0141\u0118BOKIE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                G\u0142\u0119bokie (gm. U\u015bcim\u00f3w)<\/strong> ma dobrze uchwytn\u0105, \u201eopisow\u0105\u201d etymologi\u0119: nazwa wyrasta z dawnego, pras\u0142owia\u0144skiego rdzenia g\u0142\u0105b\/g\u0142\u0119bi-<\/em> (\u2018g\u0142\u0119bia, zag\u0142\u0119bienie; g\u0142\u0119boki\u2019) i najpewniej nazywa\u0142a miejsce kojarzone z zag\u0142\u0119bieniem terenu<\/strong> albo g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0105<\/strong>. W przypadku tej wsi pasuje to tak\u017ce do lokalnego krajobrazu pojeziernego (w s\u0105siedztwie jest m.in. jezioro okre\u015blane jako \u201eG\u0142\u0119bokie U\u015bcimowskie\u201d). W \u017ar\u00f3d\u0142ach \u015bredniowiecznych zebranych przez Instytut Historii PAN<\/strong> w S\u0142ownik historyczno-geograficzny ziem polskich w \u015bredniowieczu<\/strong> wie\u015b pojawia si\u0119 ju\u017c w 1441 r.<\/strong> w zapisach typu Glambokye \/ Glaboky<\/strong>. Od 1442 r.<\/strong> nale\u017cy do parafii w Ostrowie; w XV w. by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105<\/strong>, a w 1442 r. wzmiankowany jest tu tak\u017ce folwark<\/strong>. S\u0142ownik notuje ponadto, \u017ce w latach 1442\u20131529 z folwarku w G\u0142\u0119bokiem sz\u0142a dziesi\u0119cina<\/strong> na rzecz plebana w Ostrowie, a w poborach z lat 1531\u20131533 wykazano kilka cz\u0119\u015bci wsi opodatkowanych osobno. <\/p>\n\n\n\n

                GO\u015aCINIEC <\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Go\u015bciniec<\/strong> funkcjonowa\u0142 jako niewielka osada skupiona wok\u00f3\u0142 m\u0142yna. W lokalnych zestawieniach opartych o lustracje\/starostwa wskazuje si\u0119, \u017ce pierwsza wzmianka o m\u0142ynie w tym miejscu pochodzi z 1564 r.<\/strong> i \u017ce pracowa\u0142y tam dwa ko\u0142a walne<\/strong>. W opracowaniach dotycz\u0105cych historii okolicy (Jedlanka\/Rudka) Go\u015bciniec pojawia si\u0119 po prostu jako jeden z kilku m\u0142yn\u00f3w w dorzeczu Jedlanki. W XX w. nazwa wyst\u0119puje jeszcze jako odr\u0119bna jednostka osadnicza: w wykazach dla gminy U\u015bcim\u00f3w (stan na 1924 r.) figuruje wprost jako \u201eGo\u015bciniec \u2013 osada m\u0142y\u0144ska\u201d<\/strong> obok wsi takich jak Jedlanka Stara\/Nowa czy Drozd\u00f3wka. Dzi\u015b \u015blad po tej nazwie zachowuje si\u0119 m.in. w mikrotoponimii wodnej: w dokumentach strategicznych gminy wspomina si\u0119 o stawie \u201eGo\u015bciniec\u201d<\/strong> (w uk\u0142adzie ciek\u00f3w\/obwa\u0142owa\u0144 w rejonie Bobr\u00f3wki). Etymologia samego cz\u0142onu Go\u015bciniec<\/strong> jest do\u015b\u0107 czytelna: w dawnej polszczy\u017anie oznacza\u0142 przede wszystkim trakt\/drog\u0119<\/strong> (obocznie tak\u017ce zajazd przy drodze), a \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w \u0142\u0105czy go z \u201ego\u015bciem\u201d i ruchem podr\u00f3\u017cnych\/handlowych. W nazwie osady m\u0142y\u0144skiej sugeruje to po prostu m\u0142yn przy go\u015bci\u0144cu<\/strong>, czyli przy ucz\u0119szczanym trakcie, kt\u00f3ry dawa\u0142 sta\u0142y ruch i klient\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                <\/p>\n\n\n\n

                JAMY<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Jamy<\/strong> (gm. Ostr\u00f3w Lubelski) to nazwa o bardzo \u201eterenowym\u201d brzmieniu: najpro\u015bciej t\u0142umaczy si\u0119 j\u0105 jako liczb\u0119 mnog\u0105 od dawnego wyrazu jama<\/em> \u2013 \u201ed\u00f3\u0142, zag\u0142\u0119bienie\u201d. W sensie pierwotnym mog\u0142o to wi\u0119c by\u0107 okre\u015blenie miejsca kojarzonego z naturalnymi zapadliskami, do\u0142ami lub obni\u017ceniami terenu. Do obrazu miejscowo\u015bci warto doda\u0107 w\u0105tek najstarszych \u015blad\u00f3w osadnictwa w okolicy<\/strong>. W prasie z XIX w. zachowa\u0142a si\u0119 relacja z bada\u0144 terenowych prowadzonych nad Ty\u015bmienic\u0105 i Wieprzem: autor donosi, \u017ce P. Przyborowski<\/strong> \u2013 obok \u201e\u017calnik\u00f3w czemiernickich\u201d \u2013 mia\u0142 znale\u017a\u0107 tak\u017ce \u017calnik (cmentarzysko przedhistoryczne) \u201emi\u0119dzy Ostrowem a wsi\u0105 Jamami\u201d<\/strong>, a ponadto wzmiankuje o zniszczonych grobach w Okalewie i Branicy Suchowolskiej. W tej samej relacji opisano te\u017c znaleziska znad Wieprza (m.in. w Leszkowicach): rozproszone fragmenty popielnic, liczne drobne wyroby krzemienne oraz od\u0142amek szklanej \u201e\u0142zawicy\u201d, co pokazuje, jak intensywnie penetrowano wtedy doliny rzeczne w poszukiwaniu stanowisk pradziejowych. W tle dziej\u00f3w administracyjnych miejscowo\u015b\u0107 d\u0142ugo pozostawa\u0142a w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku z Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>: po przywr\u00f3ceniu miastu praw miejskich w 1919 r. Jamy (razem z B\u00f3jkami) mia\u0142y status przedmie\u015bcia, a dopiero z ko\u0144cem 1961 r. ponownie wyst\u0119powa\u0142y jako samodzielna wie\u015b.<\/p>\n\n\n\n

                JEDLANKA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Jedlanka<\/strong> (dzi\u015b rozr\u00f3\u017cniana jako Stara Jedlanka<\/strong> i Nowa Jedlanka<\/strong>) ma bardzo wczesne po\u015bwiadczenia \u017ar\u00f3d\u0142owe. W ha\u015ble IHPAN nazwa pojawia si\u0119 ju\u017c w XV w. w zmiennych zapisach (m.in. Yedla<\/em>, Jedlno<\/em>, Yedlino<\/em>, Jedlinscza<\/em>, Jedlyanka<\/em>, Gedlanka<\/em>). W kr\u00f3tkim zarysie historycznym gminy podkre\u015bla si\u0119, \u017ce wzmianki o Jedlance s\u0105 wcze\u015bniejsze ni\u017c o samej U\u015bcim\u00f3w<\/strong> i \u017ce miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a do kr\u00f3la. Znaczenie nazwy jest do\u015b\u0107 czytelne i \u201ele\u015bne\u201d: rdze\u0144 jedl-<\/em> najcz\u0119\u015bciej \u0142\u0105czy si\u0119 z dawn\u0105 nazw\u0105 jod\u0142y\/jedliny (czyli zadrzewienia \u201ejod\u0142owego\u201d), a wi\u0119c pierwotnie mog\u0142o chodzi\u0107 o osad\u0119 \u201eprzy jedlinach\u201d lub \u201ew jedlinach\u201d. T\u0119 interpretacj\u0119 wzmacnia fakt, \u017ce w okolicy funkcjonuje te\u017c nazwa wodna: Piwonia<\/strong> bywa podawana jako rzeka \u201er\u00f3wnie\u017c Jedlanka\u201d, co sugeruje, \u017ce nazwa miejscowa i hydronim mog\u0142y si\u0119 wzajemnie nap\u0119dza\u0107. W czasach nowo\u017cytnych Stara Jedlanka jest opisywana jako wie\u015b kr\u00f3lewska w starostwie parczewskim (koniec XVIII w.) i lokowana w s\u0105siedztwie Jezioro Gumienek<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

                KAZN\u00d3W<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Kazn\u00f3w w \u017ar\u00f3d\u0142ach wyst\u0119puje ju\u017c w XV wieku pod wahaj\u0105cymi si\u0119 zapisami Casznow \/ Kasznow<\/strong>, co dobrze pokazuje, \u017ce rdze\u0144 nazwy by\u0142 od pocz\u0105tku ten sam, tylko inaczej go oddawano graficznie. Wie\u015b od 1442 r. nale\u017ca\u0142a do parafii ostrowskiej; w XV w. notuje si\u0119 te\u017c sprawy graniczne (m.in. w 1477 r. granice z Brze\u017anic\u0105 i Wol\u0105 Brze\u017anick\u0105). W XVI wieku Kazn\u00f3w pojawia si\u0119 w rejestrach podatkowych i opisach gospodarczych jako osada z w\u0142asnym m\u0142ynem: w latach 1531\u20131533 pobierano tu pob\u00f3r z kilku \u0142an\u00f3w oraz z m\u0142yna o jednym kole, a w 1564 r. wykazano ju\u017c wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 gospodarstw (kmiecie, zagrodnik) oraz \u201es\u0142aw\u201d\/staw nad rzek\u0105 Jedln\u0105 wraz z m\u0142ynem. Wzmiankowany jest te\u017c ciekawy szczeg\u00f3\u0142 powinno\u015bci le\u015bnych: kmiecie dawali okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 saren \u201ezamiast udzia\u0142u w \u0142owach\u201d, a potem prosili o zwolnienie z tej powinno\u015bci wskutek spustoszenia las\u00f3w. Etymologicznie najbezpieczniej traktowa\u0107 nazw\u0119 jako odosobow\u0105 (dzier\u017cawcz\u0105)<\/strong>: ko\u0144c\u00f3wka -\u00f3w<\/strong> bardzo cz\u0119sto oznacza\u0142a dawniej \u201ew\u0142asno\u015b\u0107 \/ miejsce zwi\u0105zane z kim\u015b\u201d, a w przypadku Kaznowa dodatkow\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 s\u0105 wczesne wzmianki o osobach \u201ez Kaznowa\u201d oraz p\u00f3\u017aniejsze nazwisko Kaznowski<\/strong> wyprowadzane od tej nazwy miejscowej. W opisie topograficznym podkre\u015bla si\u0119 te\u017c po\u0142o\u017cenie wsi na lewym brzegu Ty\u015bmienica<\/strong> (teren wy\u017cej wyniesiony ni\u017c prawobrze\u017ce), co dobrze t\u0142umaczy rolniczo-m\u0142y\u0144ski charakter okolicy.<\/p>\n\n\n\n

                KLESZCZ\u00d3W<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/figure>\n\n\n\n

                Kleszcz\u00f3w w okolicy Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong> jest przyk\u0142adem nazwy, po kt\u00f3rej zosta\u0142a przede wszystkim\u2026 geografia, a nie wie\u015b. W materia\u0142ach Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk<\/strong> (S\u0142ownik historyczno-geograficzny) Kleszcz\u00f3w wyst\u0119puje jeszcze jako osada: w XV w. pojawiaj\u0105 si\u0119 zapisy o osobach \u201ez Kleszczowa\u201d (m.in. Adam de Kleszczowowa 1453; potem kolejne wzmianki w 1455 i 1462). W 1529 r. odnotowano wie\u015b w parafii Ostr\u00f3w, a w 1531 r. jako niewielk\u0105 osad\u0119 zamieszkan\u0105 przez dwie rodziny szlachty zagrodowej na 2 \u0142anach (powt\u00f3rzone tak\u017ce w 1543 r.). Punkt zwrotny nast\u0105pi\u0142 jednak w 1542 lub 1543 r.: starosta lubelski wykupi\u0142 wie\u015b od czterech braci Kleszczowskich i przy\u0142\u0105czy\u0142 jej grunty do w\u0142o\u015bci miejskich Ostrowa. Skutek jest dobrze widoczny w p\u00f3\u017aniejszych rejestrach: w 1563 r. nazwa wsi jest ju\u017c przekre\u015blona, w 1565 r. \u201enie by\u0142o ju\u017c wsi Kleszcz\u00f3w\u201d, a wyst\u0119puje tylko jezioro Kleszcz\u00f3w (z podan\u0105 powierzchni\u0105), podobnie w 1570 r. zapisano jezioro \u201ew polu kleszczowskiem\u201d, a w 1661 r. zn\u00f3w pojawia si\u0119 samo jezioro. S\u0142ownik lokalizuje zaginion\u0105 wie\u015b na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od Ostrowa \u2013 tam, gdzie na mapach figuruje jezioro o tej nazwie. Etymologicznie nazwa jest najbezpieczniej rozumiana jako odapelatywna\/odprzezwiskowa: od wyrazu kleszcz<\/em> (w dawnej polszczy\u017anie i \u201epaso\u017cyt\u201d, i wyraz z rodziny \u201ekleszcze\u201d \u2013 \u2018szczypce\/obc\u0119gi\u2019). W praktyce takie podstawy bardzo cz\u0119sto przechodzi\u0142y w przezwiska, a potem w nazwy rodowe i miejscowe; potwierdza to te\u017c etymologia nazwiska Kleszcz<\/strong> wywodzona wprost od apelatywu kleszcz<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

                KOLECHOWICE<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Kolechowice s\u0105 po\u015bwiadczone wcze\u015bnie i w kilku wariantach zapisu: ju\u017c w 1317 r.<\/strong> jako Kolechowice<\/em>, w 1390<\/strong> jako Colechouicze<\/em>, w 1439<\/strong> nawet jako Antiqua Kolechowicze<\/em> (\u201eStare Kolechowice\u201d), a w 1442<\/strong> jako Kolyechowycze<\/em>. Do 1442 r.<\/strong> nale\u017ca\u0142a do parafii w \u0141\u0119cznej<\/strong>, a po erekcji parafii ostrowskiej zosta\u0142a do niej w\u0142\u0105czona. W \u017ar\u00f3d\u0142ach z tego samego czasu pojawia si\u0119 te\u017c kontekst komunikacyjny (\u201edroga do \u0141\u0119cznej\u201d, 1442), a z p\u00f3\u017aniejszych rejestr\u00f3w \u2013 informacja o okolicznych puszczach bartnych<\/strong> (1565), wymienianych z nazwami w\u0142asnymi (m.in. D\u0105browa, Witogoszcz, B\u00f3r, Bohuszowiec, Wilcze Laski, Go\u017anicza). Etymologicznie nazwa wygl\u0105da na typow\u0105 formacj\u0119 patronimiczn\u0105\/rodow\u0105<\/strong>: zako\u0144czenie -owice<\/strong> w wielu polskich nazwach oznacza\u0142o pierwotnie \u201ewie\u015b potomk\u00f3w \/ ludzi\u201d osoby, od kt\u00f3rej wysz\u0142a podstawa nazwy (analogicznie jak w przytaczanych w literaturze przyk\u0142adach typu \u201ewie\u015b potomk\u00f3w X-a\u201d). W tym uj\u0119ciu Kolechowice najpewniej znaczy\u0142y pierwotnie \u201eosada ludzi (rodu) Kolecha\/Kolechy\u201d (od dawnego przezwiska lub imienia, dzi\u015b ju\u017c nieczytelnego bez dodatkowych po\u015bwiadcze\u0144).<\/p>\n\n\n\n

                KOZERA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Kozera<\/strong> to nie tyle \u201ezwyk\u0142a wie\u015b\u201d, co dawna osada m\u0142y\u0144ska<\/strong> zwi\u0105zana z parafi\u0105 Ostr\u00f3w Lubelski. Wed\u0142ug has\u0142a w S\u0142ownik historyczno-geograficzny ziem polskich w \u015bredniowieczu Kozera by\u0142a m\u0142ynem kr\u00f3lewskim<\/strong> stoj\u0105cym nad rzek\u0105 Jedlank\u0105, na gruntach dawnej wsi Koczan\u00f3w, a jej nazwa mia\u0142a pochodzi\u0107 od pierwszego m\u0142ynarza<\/strong> (w starszych zapisach spotyka si\u0119 te\u017c wariant \u201eKozyra\u201d). Jako osiedle m\u0142y\u0144skie pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1674 r.<\/strong>, zosta\u0142a opisana w lustracji z 1787 r.<\/strong>, zaznaczona na mapie z 1801 r.<\/strong>, wci\u0105\u017c widnieje na mapach z pocz\u0105tku XX w. i w spisie z 1921 r.<\/strong>, po czym zanika w latach 30. XX w.<\/strong>
                W praktyce by\u0142a to wi\u0119c nazwa \u201efunkcyjna\u201d: okre\u015bla\u0142a miejsce m\u0142yna (i kilku zabudowa\u0144 przy nim), kt\u00f3re z czasem funkcjonowa\u0142o jako drobna jednostka osadnicza na obszarze dzisiejszej gminy U\u015bcim\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                KRASNE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/figure>\n\n\n\n

                Krasne (gm. U\u015bcim\u00f3w, woj. Wojew\u00f3dztwo lubelskie) to nazwa o prostym, \u201eprzymiotnikowym\u201d rodowodzie. Najpewniej wyrasta ze staropolskiego kra\u015bny\/krasny<\/strong> \u2013 s\u0142owa znacz\u0105cego dawniej \u201epi\u0119kny\u201d<\/strong> albo \u201eczerwony, rumiany\u201d<\/strong>. \u0179r\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w jest pras\u0142owia\u0144ski (kras\u044cn\u044a<\/em>), \u0142\u0105czony z \u201ekras\u0105\u201d jako barw\u0105 (zw\u0142aszcza czerwon\u0105) i urod\u0105. Historycznie miejscowo\u015b\u0107 by\u0142a zaliczana do wsi kr\u00f3lewskich<\/strong> i wi\u0105zana z starostwem (tenut\u0105) parczewskim<\/strong>, co pojawia si\u0119 zar\u00f3wno w opisie encyklopedycznym, jak i w zarysie dziej\u00f3w gminy.<\/p>\n\n\n\n

                KR\u00d3LIK M\u0141YN<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                M\u0142yn Kr\u00f3lik<\/strong> by\u0142 drobn\u0105 osad\u0105 m\u0142y\u0144sk\u0105 nad rzek\u0105 Jedlank\u0105, po\u0142o\u017con\u0105 w terenie mi\u0119dzy Star\u0105 Jedlank\u0105<\/strong> a Rudk\u0105 Staro\u015bcia\u0144sk\u0105<\/strong>. By\u0142 to \u201em\u0142yn po\u0142o\u017cony nad rzek\u0105 Jedlank\u0105\u201d, a w ko\u0144cu XVIII w. odnotowano go jako mikroskopijn\u0105 jednostk\u0119 osadnicz\u0105: mieszka\u0142 tam 1 m\u0119\u017cczyzna z dwiema kobietami i wzmiankowano te\u017c jednego \u201edysydenta\u201d (w zapisie oko\u0142o 1790 r.). Sama nazwa \u201eKr\u00f3lik\u201d<\/strong> wygl\u0105da na typowo \u201em\u0142y\u0144sk\u0105\u201d \u2013 najpewniej wt\u00f3rnie przeniesion\u0105 od u\u017cytkownika lub rodziny zwi\u0105zanej z tym miejscem. Wskazuje na to cho\u0107by materia\u0142 metrykalno-genealogiczny, gdzie nazwisko Kr\u00f3lik<\/strong> pojawia si\u0119 wielokrotnie w\u0142a\u015bnie z dopiskiem lokalizacyjnym \u201e\u2026 \u2013 M\u0142yn Kr\u00f3lik\u201d (datowania od XVII do XVIII w.). W praktyce taki m\u0142yn dzia\u0142a\u0142 jako punkt us\u0142ugowy dla okolicznych wsi i folwark\u00f3w: kilka zabudowa\u0144 przy stawie\/na cieku, niewielka liczba mieszka\u0144c\u00f3w, a nazwa utrwalona w dokumentach mimo braku \u201epe\u0142nowymiarowej\u201d wsi.<\/p>\n\n\n\n

                MA\u015aLUCHY<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                Ma\u015bluchy to wie\u015b w woj. lubelskim, w powiecie Lubart\u00f3w, w gminie U\u015bcim\u00f3w. Sama nazwa wygl\u0105da na utworzon\u0105 od podstawy ma\u015bluch<\/strong> \u2013 dawnego s\u0142owa (zw\u0142aszcza gwarowego) oznaczaj\u0105cego grzyba \u201ema\u015blaka\u201d<\/strong>; taki wyraz jest wprost notowany w opracowaniach dialektologicznych i folklorystycznych. W praktyce toponimicznej najcz\u0119\u015bciej przek\u0142ada si\u0119 to na sens typu: \u201emiejsce, gdzie by\u0142o du\u017co ma\u015blak\u00f3w\u201d albo \u201eosada ludzi od Ma\u015blucha<\/em>\u201d (czyli od przezwiska\/nazwiska wywiedzionego od tej nazwy grzyba).<\/p>\n\n\n\n

                OSTR\u00d3W LUBELSKI<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Nazwa \u201eOstr\u00f3w\u201d jest stara i topograficzna: w dawnej polszczy\u017anie ostr\u00f3w<\/strong> znaczy\u0142 \u201ewysp\u0119 \/ k\u0119p\u0119\u201d \u2013 niewielkie, wyniesione miejsce \u201eoblane wod\u0105\u201d, cz\u0119sto poro\u015bni\u0119te ro\u015blinno\u015bci\u0105, a wi\u0119c dobrze pasuj\u0105ce do siedliska na pograniczu w\u00f3d, mokrade\u0142 i podmok\u0142ych \u0142\u0105k. Cz\u0142on \u201eLubelski\u201d ma charakter odr\u00f3\u017cniaj\u0105cy (w Polsce jest wiele Ostrow\u00f3w) i wskazuje przynale\u017cno\u015b\u0107 regionaln\u0105.
                Najpewniejszy \u201etwardy\u201d punkt wczesnych dziej\u00f3w to po\u0142owa XV wieku: w przekazach przyjmuje si\u0119 pierwsze wzmianki o wsi na 1441 r.<\/strong> i powstanie parafii na 1442 r.<\/strong> Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny ma tradycj\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 w\u0142a\u015bnie tej daty (pierwsza \u015bwi\u0105tynia by\u0142a drewniana). Prze\u0142omem ustrojowym by\u0142a lokacja miejska: 25 stycznia 1548 r.<\/strong> kr\u00f3l Zygmunt I Stary<\/strong> nada\u0142 Ostrowowi prawa miejskie na prawie magdeburskim; w przywileju wi\u0105zano z tym m.in. cotygodniowy targ w soboty<\/strong> oraz uprawnienia zwi\u0105zane z poborem c\u0142a na drodze mi\u0119dzy Lublin<\/strong> a Parczew<\/strong> (wzmiankowane w opisach historycznych miejscowo\u015bci). W konsekwencji Ostr\u00f3w funkcjonowa\u0142 jako miasteczko kr\u00f3lewskie (z administracj\u0105 realizowan\u0105 w praktyce przez starostwo), a jego rola \u2013 typowa dla takich o\u015brodk\u00f3w \u2013 opiera\u0142a si\u0119 na lokalnym handlu, us\u0142ugach i zapleczu rzemie\u015blniczo-rolnym.<\/p>\n\n\n\n

                PODBIELE<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Podbiele to nazwa zaginionej osady<\/strong> z terenu parafii Ostr\u00f3w Lubelski. W \u017ar\u00f3d\u0142ach wyst\u0119puje tylko raz<\/strong>: w rejestrze poborowym z 1580 r.<\/strong>, gdzie op\u0142aca podatek \u201erazem z\u201d s\u0105siednim Krasne. S\u0142ownik historyczno-geograficzny lokalizuje j\u0105 \u201ezapewne\u201d na zach\u00f3d od Krasnego<\/strong> i na wsch\u00f3d od rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 tam bagien<\/strong>, a jej znikni\u0119cie z p\u00f3\u017aniejszych spis\u00f3w t\u0142umaczy najpro\u015bciej wch\u0142oni\u0119ciem przez Krasne<\/strong>.
                Etymologia jest czytelna i \u201ekrajobrazowa\u201d: Pod-biele<\/strong> to nazwa typu lokalizacyjnego (\u201epod \/ przy bielach\u201d), gdzie biele\/biel<\/strong> w dawnej polszczy\u017anie i gwarach bywa\u0142y okre\u015bleniem mokrade\u0142, bagien, podmok\u0142ych \u0142\u0105k<\/strong>. W takim uj\u0119ciu Podbiele znaczy\u0142o po prostu \u201eosada po\u0142o\u017cona przy mokrad\u0142ach \/ u skraju bieli\u201d.<\/p>\n\n\n\n

                PROKOP M\u0141YN<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Prokop M\u0142yn to dawna osada m\u0142y\u0144ska na obszarze dzisiejszej gminy U\u015bcim\u00f3w, sytuowana w pasie osadniczym mi\u0119dzy Stara Jedlanka a Rudka Staro\u015bcia\u0144ska. W \u017ar\u00f3d\u0142ach mi\u0119dzywojennych figuruje wprost jako \u201eosada m\u0142y\u0144ska i m\u0142yn Prokop\u201d w gminie U\u015bcim\u00f3w, co potwierdza jej administracyjne funkcjonowanie jako odr\u0119bnej jednostki osadniczej jeszcze w XX w.
                Najprostsze wyja\u015bnienie nazwy jest \u201efunkcyjne\u201d i osobowe: Prokop<\/strong> to imi\u0119\/nazwisko zwi\u0105zane z m\u0142ynarzem lub dzier\u017cawc\u0105, kt\u00f3re przylgn\u0119\u0142o do m\u0142yna i zabudowy przy nim (w opracowaniach lokalnych wprost wskazuje si\u0119, \u017ce nazwa powsta\u0142a od nazwiska m\u0142ynarza; pojawia si\u0119 te\u017c informacja o wcze\u015bniejszej nazwie m\u0142yna i p\u00f3\u017aniejszym utrwaleniu nazwy \u201eProkop\u201d w lustracji).
                W przekazie dotycz\u0105cym okolicy Ostr\u00f3w Lubelski zachowa\u0142 si\u0119 te\u017c \u015blad skali tej osady: wspomina si\u0119 \u201eM\u0142yn Prokop\u201d jako niewielk\u0105 plac\u00f3wk\u0119 (zaledwie \u201e2 poddanych\u201d), co dobrze pasuje do charakteru drobnych osad m\u0142y\u0144skich \u2013 kilku zabudowa\u0144 skupionych wok\u00f3\u0142 urz\u0105dze\u0144 wodnych i stawu.
                Z nazw\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c hydronimia i krajobraz stawowy: w dolinach lokalnych ciek\u00f3w notowane s\u0105 stawy Prokop<\/strong> (jako element sieci staw\u00f3w w zlewni).<\/p>\n\n\n\n

                ROZKOPACZEW<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                Rozkopaczew ma w \u017ar\u00f3d\u0142ach staropolskich posta\u0107 Rozkopacz\u00f3w<\/strong> (m.in. 1468 Rosskopaczow<\/em>), a w 1480 r. pojawia si\u0119 te\u017c forma osadnicza \u201eRozkopaczowska Wola\u201d<\/strong> (Roszkopaczouska Wolya<\/em>). W uj\u0119ciu S\u0142ownik historyczno-geograficzny ziem polskich w \u015bredniowieczu (wyd. Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk) wie\u015b lokalizowana jest ok. 12 km na p\u00f3\u0142noc od \u0141\u0119czna i przypisana do parafii Ostr\u00f3w Lubelski. W XV\u2013XVI w. by\u0142a to w\u0142asno\u015b\u0107 szlachecka: w 1468 r. wspomniano tu Macieja Milka \u201ez Rozkopaczowa\u201d, w 1481 r. dziedzicem by\u0142 Miko\u0142aj Kija\u0144ski, a w latach 1531\u20131533 odnotowano pob\u00f3r z 3 \u0142an\u00f3w i m\u0142yna<\/strong>.
                Bardzo wa\u017cne jest t\u0142o hydrograficzne: obok wsi funkcjonuje w \u017ar\u00f3d\u0142ach tak\u017ce jezioro Rozkopacz\u00f3w<\/strong>, wyst\u0119puj\u0105ce \u201ealias Motycz\u201d (1428 Mothicz<\/em>). W opisie z 1480 r. jezioro okre\u015blono jako d\u0142ugie \u201ena 1 mil\u0119\u201d i szerokie \u201ena 1\/2 mili\u201d, z przekonaniem, \u017ce wyp\u0142ywa z niego rzeka, kt\u00f3r\u0105 uto\u017csamiano z Ty\u015bmienic\u0105. To pokazuje, \u017ce nazwa miejscowa od pocz\u0105tku by\u0142a mocno zwi\u0105zana z wod\u0105 i jeziorem jako punktem orientacyjnym.
                Etymologicznie najbardziej \u201ebezpieczne\u201d uj\u0119cie (podawane w s\u0142owniku Nazwy miejscowe Polski) m\u00f3wi wprost, \u017ce Rozkopaczew jest zapewne nazw\u0105 utworzon\u0105 od nazwy jeziora Rozkopacz\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re dzi\u015b znane jest jako Jezioro Mytycze<\/strong>. Ten sam materia\u0142 zestawia d\u0142ugi ci\u0105g historycznych zapis\u00f3w nazwy (Rozkopaczow\/Rozkopacz\u00f3w \u2192 Rozkopaczew), co dobrze t\u0142umaczy przej\u015bcie od dawnej postaci na -\u00f3w do wsp\u00f3\u0142czesnej na -ew. Natomiast regionalna tradycja, o kt\u00f3r\u0105 chodzi, dobrze da si\u0119 wpisa\u0107 w ten pejza\u017c nazw: skoro jezioro mia\u0142o wariant Motycz\/Motycze<\/strong>, \u0142atwo by\u0142o u\u0142o\u017cy\u0107 opowie\u015b\u0107, \u017ce \u201eRozkopaczew rozkopano motykami<\/strong>\u201d \u2014 to klasyczna gra s\u0142\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105ca rozkopa\u0107<\/strong> + motyka<\/strong> i dodatkowo \u201epodpierana\u201d realnym wariantem hydronimu. Tyle \u017ce jest to w\u0142a\u015bnie ludowe obja\u015bnienie<\/strong> (\u0142adne i pami\u0119tliwe), a nie wniosek wynikaj\u0105cy ze s\u0142ownik\u00f3w.
                Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Rozkopaczew jest wsi\u0105 w gminie Ostr\u00f3w Lubelski, po\u0142o\u017con\u0105 przy drodze wojew\u00f3dzkiej 813 i \u201enieopodal Jeziora Mytycze\u201d; wewn\u0119trznie ma te\u017c tradycyjnie wyodr\u0119bniane cz\u0119\u015bci (m.in. Ko\u0144ce, Pasy, Podborek, Zapraga, \u017buraw).<\/p>\n\n\n\n

                RUDA JAMY<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Ruda Jamy<\/strong> to nazwa zaginionej wsi<\/strong>, nale\u017c\u0105cej do sieci osadniczej parafii ostrowskiej. W 1488 r.<\/strong> by\u0142a ju\u017c wymieniana jako w\u0142asno\u015b\u0107 braci Zaklik\u00f3w (Stanis\u0142awa i Jakuba), zwi\u0105zanych tak\u017ce z innymi dobrami w okolicy (m.in. Bystrzyca, Ty\u015bmienica, Babianka, Ostr\u00f3w). W XVI w. osada istnia\u0142a jeszcze kr\u00f3tko, a jej po\u0142o\u017cenie rekonstruuje si\u0119 tylko przybli\u017cenie: prawdopodobnie na wsch\u00f3d od wsi Jamy, nad Ty\u015bmienic\u0105<\/strong>. P\u00f3\u017aniej zanik\u0142a<\/strong> i nie wyst\u0119puje ju\u017c w dalszych przekazach jako samodzielna miejscowo\u015b\u0107.
                Sama nazwa jest znacz\u0105ca. Cz\u0142on \u201eRuda\u201d<\/strong> w polszczy\u017anie (i w toponimii) bywa\u0142 u\u017cywany dwojako: z jednej strony \u0142\u0105czy si\u0119 z rud\u0105 \u017celaza<\/strong> i miejscami jej pozyskiwania lub prymitywnym hutnictwem, z drugiej \u2013 z dawnym znaczeniem terenowym: \u201etorf, bagnisko, mokra \u0142\u0105ka\u201d<\/strong> (co w krajobrazie dolin rzecznych ma bardzo konkretny sens). Dopowiedzenie \u201eJamy\u201d<\/strong> pe\u0142ni funkcj\u0119 lokalizuj\u0105c\u0105 i odr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105: wskazuje na przynale\u017cno\u015b\u0107 do s\u0105siedztwa Jamy<\/strong>, czyli \u201erud\u0119\u201d (osad\u0119\/teren o nazwie Ruda) zwi\u0105zan\u0105 w\u0142a\u015bnie z Jamami, a nie inn\u0105 \u201eRud\u0119\u201d z regionu.<\/p>\n\n\n\n

                RUDA NA PI\u0141ACH<\/strong><\/span><\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Ruda na Pi\u0142ach by\u0142a drobn\u0105, dzi\u015b ju\u017c nieistniej\u0105c\u0105 osad\u0105 (w praktyce: punktem gospodarczym przy urz\u0105dzeniach wodnych) w obr\u0119bie parafii Ostr\u00f3w Lubelski. Jej lokalizacj\u0119 da si\u0119 uchwyci\u0107 nie przez granice administracyjne, lecz przez opis terenowy: le\u017ca\u0142a nad rzek\u0105 Jedlank\u0105, poni\u017cej (czyli w d\u00f3\u0142 biegu) obecnej wsi Jedlanka. Taki opis dobrze pasuje do og\u00f3lnego obrazu gospodarczego okolic Ostrowa: wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u201erudna\u201d (pozyskiwanie i przer\u00f3b rudy darniowej) oraz przemys\u0142 wodny (m\u0142yny, tartaki, folusze) lokowano w\u0142a\u015bnie przy ciekach wodnych, bo dawa\u0142y nap\u0119d i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pi\u0119trzenia wody stawami i groblami. <\/p>\n\n\n\n

                Prawdopodobny scenariusz zaniku Rudy na Pi\u0142ach jest zbie\u017cny z losem wielu \u201erud\u201d i osad przyzak\u0142adowych: kiedy ko\u0144czy\u0142 si\u0119 sens gospodarczy przedsi\u0119wzi\u0119cia (wyczerpanie \u0142atwo dost\u0119pnej rudy darniowej, zmiany organizacji produkcji, przeniesienie zak\u0142adu, spadek op\u0142acalno\u015bci), znika\u0142a te\u017c potrzeba utrzymywania odr\u0119bnej jednostki osadniczej \u2013 a nazwa przechodzi\u0142a do miana uroczyska, cz\u0119\u015bci wsi albo gin\u0119\u0142a w praktyce urz\u0119dowej. W opracowaniu o dziejach okolicy podkre\u015bla si\u0119, \u017ce w XVII w. ku\u017anice zwi\u0105zane z rud\u0105 darniow\u0105 stopniowo przestawa\u0142y funkcjonowa\u0107, natomiast \u201ewi\u0119kszymi obiektami przemys\u0142owymi\u201d pozostawa\u0142y tartaki.
                Etymologia nazwy jest funkcjonalno-topograficzna. Cz\u0142on \u201eRuda\u201d w realiach tej cz\u0119\u015bci Lubelszczyzny \u0142\u0105czy si\u0119 z obecno\u015bci\u0105 mokrade\u0142 i torfowisk oraz z rud\u0105 darniow\u0105, a wi\u0119c z miejscami, gdzie wydobywano j\u0105 i przerabiano, cz\u0119sto w ramach dawnych ku\u017anic. Poniewa\u017c tego typu zak\u0142ady by\u0142y zale\u017cne od \u0142atwo dost\u0119pnego surowca, a tak\u017ce od lasu (na w\u0119giel drzewny) i od wody, wiele osad \u201erudnych\u201d po wyczerpaniu lokalnych zasob\u00f3w lub zmianach gospodarczych zanika\u0142o, pozostawiaj\u0105c po sobie przede wszystkim nazw\u0119. Dopowiedzenie \u201ena Pi\u0142ach\u201d najpewniej wskazuje na pi\u0142y wodne, czyli tartak (zesp\u00f3\u0142 urz\u0105dze\u0144 do mechanicznego przecierania drewna nap\u0119dzanych ko\u0142em wodnym) i zarazem odr\u00f3\u017cnia t\u0119 Rud\u0119 od innych \u201eRud\u201d i \u201eRudek\u201d w parafii: by\u0142a to \u201eRuda\u201d po\u0142o\u017cona przy pi\u0142ach\/tartaku, nad Jedlank\u0105, w strefie, gdzie praca i osadnictwo skupia\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 wody, lasu i zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n

                RUDA P\u0141AZINA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Ruda P\u0142azina<\/strong> to zaginiona osada rudnicza<\/strong> (kr\u00f3lewska) z obszaru parafii Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>, po\u0142o\u017cona nad rzek\u0105 Jedlank\u0105. W \u017ar\u00f3d\u0142ach z 1564 r.<\/strong> zapisano j\u0105 tak\u017ce wariantowo jako Ruda Blazina<\/strong>; w tym samym czasie dzia\u0142a\u0142y tu urz\u0105dzenia produkcyjne: 3 ko\u0142a rudne i 1 ko\u0142o m\u0142y\u0144skie<\/strong>.
                Jej lokalizacj\u0119 da si\u0119 opisa\u0107 do\u015b\u0107 konkretnie: le\u017ca\u0142a na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od Rudy Korbutowej<\/strong> nad Jedlank\u0105, ale oko\u0142o 1560 r.<\/strong> zosta\u0142a przeniesiona<\/strong> na nowe miejsce \u2013 przy uj\u015bciu Jedlanki do Ty\u015bmienicy<\/strong>; na starym stanowisku mia\u0142 jeszcze przez kilka lat funkcjonowa\u0107 tartak<\/strong>. W 1570 r.<\/strong> rejestry wymieniaj\u0105 ju\u017c \u201edwie Rudy na rzece Jedlance\u201d (Korbutow\u0105 i P\u0142azin\u0119), po czym o Rudzie P\u0142azinie \u017ar\u00f3d\u0142a milkn\u0105, co \u0142\u0105czy si\u0119 z typowym dla takich osad mechanizmem: po wyczerpaniu z\u0142\u00f3\u017c rudy darniowej<\/strong> przedsi\u0119wzi\u0119cie wygasa\u0142o, a nazwa znika\u0142a z rejestr\u00f3w.
                Etymologia jest \u201etechniczno-krajobrazowa\u201d i przejrzysta: cz\u0142on Ruda<\/strong> odnosi si\u0119 do miejsc wydobycia\/przerobu rudy (w praktyce lokalnej najcz\u0119\u015bciej rudy darniowej), a P\u0142azina<\/strong> wywodzona jest od apelatywu p\u0142azina<\/em> (od p\u0142aza<\/em>) w znaczeniu \u201ep\u0142aszczyzna\u201d<\/strong> \u2013 czyli nazwa zestawiona: \u201eruda na p\u0142askim (terenie)\u201d.<\/p>\n\n\n\n

                RUDA TY\u015aMIENICA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Ruda Ty\u015bmienica<\/strong> to zaginiona osada typu \u201eruda\u201d (czyli miejsce zwi\u0105zane z wydobyciem i przerobem rudy darniowej \/ prac\u0105 rudni), nale\u017c\u0105ca do d\u00f3br kr\u00f3lewskich i po\u0142o\u017cona nad rzek\u0105 Ty\u015bmienica<\/strong>. W uj\u0119ciu S\u0142ownika historyczno-geograficznyego ziem polskich w \u015bredniowieczu<\/strong> (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk) pierwsza wzmianka pochodzi z 1533 r.<\/strong>: zapisano wtedy, \u017ce dzia\u0142a\u0142y tam trzy ko\u0142a rudne<\/strong>. Tak samo notowano j\u0105 w 1553<\/strong> i 1564 r.<\/strong>, przy czym w 1564 r. wspomniano pracuj\u0105cego tam \u201eminerator Nicolaus<\/strong>\u201d (czyli rudnika\/minerarza Miko\u0142aja).
                Co istotne, osada znika ze \u017ar\u00f3de\u0142 bardzo szybko: w szczeg\u00f3\u0142owej lustracji kr\u00f3lewszczyzn z 1565 r.<\/strong> nie zosta\u0142a ju\u017c wymieniona, podobnie brak jej w rejestrze z 1626 r.<\/strong> Z tego wyci\u0105ga si\u0119 wniosek, \u017ce przesta\u0142a istnie\u0107 na pocz\u0105tku drugiej po\u0142owy XVI wieku<\/strong> (typowy los rud darniowych po wyczerpaniu lokalnej bazy surowcowej lub zmianie organizacji gospodarczej)<\/p>\n\n\n\n

                RUDKA KIJA\u0143SKA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Rudka Kija\u0144ska<\/strong> jest w \u017ar\u00f3d\u0142ach uchwytna stosunkowo p\u00f3\u017ano i wyrasta z drobnej osady przy m\u0142ynie. W rejestrze z 1626 r.<\/strong> obok Rozkopaczewa i Woli Rozkopaczowskiej zanotowano \u201eRudk\u0119 Roskopacewsk\u0105\u201d<\/strong> \u2013 \u201ewiosk\u0119 z 5 zagrodami i m\u0142ynem\u201d; s\u0142ownik IHPAN traktuje to jako pocz\u0105tki obecnej wsi<\/strong>. Forma Rudka Kija\u0144ska<\/strong> pojawia si\u0119 wprost w 1787 r.<\/strong>, a na mapie z 1801 r.<\/strong> miejscowo\u015b\u0107 figuruje jeszcze opisowo jako \u201eRuda\u201d z m\u0142ynem i karczm\u0105<\/strong>; dalej nazwa utrwala si\u0119 w zapisach z 1877, 1905, 1921<\/strong> i w u\u017cyciu wsp\u00f3\u0142czesnym.
                Nazw\u0119 naj\u0142atwiej rozumie\u0107 \u201efunkcyjno-topograficznie\u201d: Rudka<\/strong> to zdrobnienie od \u201eRudy\/Rud\u201d (cz\u0119sto: ma\u0142a osada zwi\u0105zana z wod\u0105, m\u0142ynem i terenami \u201erudnymi\u201d lub \u201erudawymi\u201d), natomiast cz\u0142on Kija\u0144ska<\/strong> pe\u0142ni funkcj\u0119 odr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 i najpewniej wi\u0105\u017ce si\u0119 z miejscow\u0105 tradycj\u0105 w\u0142asno\u015bciow\u0105 (nazwiskiem Kija\u0144ski<\/strong>, znanym w tej okolicy z XV w.). To interpretacja po\u015brednia, ale dobrze zgodna z regionalnym t\u0142em osadniczym.<\/p>\n\n\n\n

                RUDKA STARO\u015aCIA\u0143SKA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/span><\/p>\n\n\n\n

                Rudka Staro\u015bcia\u0144ska wyrasta z XVI-wiecznego przedsi\u0119wzi\u0119cia \u201erudnego\u201d. Wed\u0142ug materia\u0142u S\u0142ownika historyczno-geograficznego<\/strong> by\u0142a to w 1564 r. kr\u00f3lewska Ruda Korbutowa<\/strong>, nazwana od pierwszego rudnika Koributa; zak\u0142ad mia\u0142 du\u017c\u0105 skal\u0119, bo urz\u0105dzenia porusza\u0142o a\u017c 6 k\u00f3\u0142<\/strong>, a ca\u0142o\u015b\u0107 le\u017ca\u0142a nad rzek\u0105 Jedlanka poni\u017cej obecnej wsi Jedlanka. Prac\u0119 rozpocz\u0119to w pierwszej po\u0142owie XVI w.; dzia\u0142a\u0142y tu dwa m\u0142yny na dw\u00f3ch sadzawkach<\/strong>, a baza gospodarcza obejmowa\u0142a 2 \u0142any ziemi i \u0142\u0105k\u0119<\/strong>. Dochodowo\u015b\u0107 by\u0142a wysoka: roczny pob\u00f3r wynosi\u0142 16 grzywien<\/strong>, a urobek \u017celazny dostarczano do Zamek Lubelski i kr\u00f3lewskich folwark\u00f3w. W 1611 r. miejscowo\u015b\u0107 notowano jeszcze po prostu jako \u201eRuda\u201d w parafii Ostr\u00f3w Lubelski, natomiast w 1626 r. rudy \u017celaza ju\u017c tam nie dobywano \u2014 pozosta\u0142 tylko m\u0142yn m\u0105czny o 2 ko\u0142ach<\/strong> i 3\/4 \u0142anu<\/strong> ziemi; w 1661 r. zapisano ju\u017c \u201euroczysko\u201d Ruda Korbutowa ze stawem, m\u0142ynem i jedn\u0105 zagrod\u0105.
                Dalsza historia to przede wszystkim ewolucja nazwy: w 1787 r. pojawia si\u0119 forma Rudka Jedla\u0144ska<\/strong>, na mapach topograficznych spotyka si\u0119 Rudk\u0119 Korybutow\u0105<\/strong>, w ko\u0144cu XIX w. notowano Rudk\u0119 Staro\u015bci\u0144sk\u0105<\/strong>, w 1921 r. zwyczajowo samo Rudka<\/strong> (41 dom\u00f3w i 218 mieszka\u0144c\u00f3w), a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie przywr\u00f3cono posta\u0107 Rudka Staro\u015bcia\u0144ska<\/strong>.
                Etymologicznie rdze\u0144 jest czytelny: Rudka<\/strong> to zdrobnienie od \u201erudy\/rudy \u017celaza\u201d (i od nazw typu Ruda<\/em>), bardzo cz\u0119ste w polskich nazwach miejscowych i zwykle zwi\u0105zane z miejscami wydobycia lub przerobu \u017celaza. Cz\u0142on Staro\u015bcia\u0144ska<\/strong> jest odr\u00f3\u017cniaj\u0105cy i nawi\u0105zuje do \u201estarosty\/starostwa\u201d (a wi\u0119c kr\u00f3lewsko-urz\u0119dowego kontekstu w\u0142asno\u015bci i zarz\u0105du), co dobrze pasuje do opisu osady jako przedsi\u0119wzi\u0119cia pracuj\u0105cego \u201ena zamek\u201d i folwarki.<\/p>\n\n\n\n

                TY\u015aMIENICA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                Ty\u015bmienica (wie\u015b w okolicy Parczew) jest w \u017ar\u00f3d\u0142ach po\u015bwiadczona bardzo wcze\u015bnie: ju\u017c w 1409 r.<\/strong> jako Tismenicza<\/em>, a w 1420 r.<\/strong> jako Thysczmenicza<\/em>. Le\u017cy ok. 10 km na p\u0142d.-zach. od Parczewa<\/strong>; pierwotnie nale\u017ca\u0142a do parafii w \u0141\u0119czna, a od 1442 r.<\/strong> do nowo utworzonej parafii w Ostr\u00f3w Lubelski, przy czym w p\u00f3\u017ano\u015bredniowiecznych i wczesnonowo\u017cytnych zestawieniach bywa te\u017c wykazywana pod parafi\u0105 Bystrzyca.
                W XV w. miejscowo\u015b\u0107 przewija si\u0119 w dokumentach w\u0142asno\u015bciowych i sporach o udzia\u0142y: wspominani s\u0105 m.in. w\u0142a\u015bciciele i posesjonaci zwi\u0105zani z okoliczn\u0105 szlacht\u0105 (m.in. Zaklikowie), a tak\u017ce zastawy obejmuj\u0105ce wie\u015b wraz z dworem oraz \u201enowo lokowan\u0105 Wol\u0105 Ty\u015bmienick\u0105\u201d<\/strong> (dzisiejsz\u0105 Babianka).
                Dane gospodarcze z XVI w. pokazuj\u0105 wie\u015b jako do\u015b\u0107 zasobn\u0105: w latach 1531\u20131533<\/strong> notowano pob\u00f3r m.in. z 3 \u0142an\u00f3w<\/strong> oraz m\u0142yn\u00f3w<\/strong> (w tym m\u0142yn o 2 ko\u0142ach<\/strong>, a tak\u017ce wzmianki o foluszu i ku\u017anicy). W 1564 r.<\/strong> Ty\u015bmienica wchodzi\u0142a w sk\u0142ad tenuty parczowskiej<\/strong>, a \u017ar\u00f3d\u0142a wymieniaj\u0105 tu m.in. folwark, znaczn\u0105 liczb\u0119 kmieci oraz karczmarzy. Istotny szczeg\u00f3\u0142 dla dziej\u00f3w okolicy: oko\u0142o 7 \u0142an\u00f3w<\/strong> z Ty\u015bmienicy zosta\u0142o w\u0142\u0105czonych do nowo lokowanego miasta Ostr\u00f3w<\/strong>.
                Nazw\u0119 najcz\u0119\u015bciej wi\u0105\u017ce si\u0119 z hydronimem (rzek\u0105 Ty\u015bmienic\u0105), kt\u00f3ry w s\u0142owniku IHPAN opisano jako prawobrze\u017cny dop\u0142yw Wieprza<\/strong>, z tradycj\u0105 \u0142\u0105czenia jego pocz\u0105tku z jeziorem w rejonie Rozkopaczewa. Co do samej etymologii rdzenia \u201eTy\u015bmien-\u201d, badacze nie s\u0105 zgodni: w literaturze podkre\u015bla si\u0119 m.in. wschodnios\u0142owia\u0144skie t\u0142o cz\u0119\u015bci hydronim\u00f3w pogranicza (Ty\u015bmienica bywa podawana jako przyk\u0142ad takiego zapo\u017cyczenia), ale spotyka si\u0119 te\u017c g\u0142osy, \u017ce brak przekonuj\u0105cego wyja\u015bnienia s\u0142owia\u0144skiego i mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 starsze (ba\u0142tyckie\/pruskie) nawarstwienia nazewnicze.<\/p>\n\n\n\n

                U\u015aCIM\u00d3W<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"U\u015bcim\u00f3w nale\u017cy do najstarszej warstwy osadniczej tej okolicy i w \u017ar\u00f3d\u0142ach pojawia si\u0119 ju\u017c w 1442 r.<\/strong> jako Vscimow<\/em> (p\u00f3\u017aniej m.in. Hvsczymow, Wscymow, Vsczymow, Usczymow, Vstymow<\/em>). Le\u017ca\u0142 ok. 19 km na p\u0142d.-wsch. od Parczew; w XV w. by\u0142 wi\u0105zany z powiatem parczewskim, a w 1514 r. notowany ju\u017c w powiecie lubelskim. Z dokumentu erekcyjnego parafii ostrowskiej wynika, \u017ce bp Zbigniew Ole\u015bnicki w\u0142\u0105czy\u0142 U\u015bcim\u00f3w do nowo utworzonej parafii w Ostr\u00f3w Lubelski (wraz z dziesi\u0119cinami z r\u00f3l dziedzica Paw\u0142a).
                W\u0142asno\u015b\u0107 by\u0142a tu mieszana (szlachecka i kr\u00f3lewska), a wie\u015b cz\u0119sto wyst\u0119puje w aktach jako przedmiot wykup\u00f3w i zapis\u00f3w: m.in. Kazimierz IV Jagiello\u0144czyk w latach 1472\u20131475 zezwala\u0142 Jakub Zaklika na wykup U\u015bcimowa i zapisywa\u0142 na nim kolejne sumy; nast\u0119pnie Aleksander Jagiello\u0144czyk (1505) i Zygmunt I Stary (1512\u20131514) potwierdzali wykup i zastawy zwi\u0105zane z wsi\u0105 na rzecz Stanis\u0142awa Kuropatwy (tenutariusza parczewskiego). W 1529 r. notuje si\u0119 tu dziesi\u0119cin\u0119 z folwarku na rzecz plebana ostrowskiego, a w latach 1531\u20131533 pob\u00f3r podatkowy z 5 \u0142an\u00f3w<\/strong>. W lustracji z 1564 r. U\u015bcim\u00f3w figuruje wprost jako element tenuty parczewskiej<\/strong>: 39 kmieci na 10\u00bd \u0142ana, 3 karczmarzy na p\u00f3\u0142\u0142ankach, 5 zagrodnik\u00f3w, m\u0142yn i folwark<\/strong>.
                Istotnym \u201edope\u0142nieniem\u201d nazwy jest miejscowa hydronimia: obok wsi wyst\u0119puje jezioro U\u015bcim\u00f3w<\/strong>, odnotowane w 1480 r. jako okr\u0105g\u0142e jezioro ko\u0142o wsi tej samej nazwy (z podan\u0105 w\u00f3wczas orientacyjn\u0105 \u015brednic\u0105).
                Co do etymologii samej nazwy: formalnie wygl\u0105da ona jak typowa nazwa dzier\u017cawcza<\/strong> (model z przyrostkiem -\u00f3w), czyli pierwotnie \u201ew\u0142asno\u015b\u0107\/osiada\u0142o\u015b\u0107 kogo\u015b\u201d od nazwy osobowej; w dost\u0119pnych, podstawowych has\u0142ach SHG IHPAN nie ma jednak rozstrzygaj\u0105cego wywodu etymologicznego, wi\u0119c najuczciwiej traktowa\u0107 to jako hipotez\u0119 najbardziej prawdopodobn\u0105 na gruncie s\u0142owotw\u00f3rczym.<\/p>\n\n\n\n

                WOLA KOLECHOWSKA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Wola Kolechowska by\u0142a kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105, \u201ekolonizacyjn\u0105\u201d osad\u0105 typu wola<\/strong> po\u0142o\u017con\u0105 pod Ostr\u00f3w Lubelski, na Pojezierze \u0141\u0119czy\u0144skie, na p\u00f3\u0142noc od Kolechowice<\/strong>. Najstarszy zapis pochodzi z 1439 r.<\/strong> i ma form\u0119 Nova Kolechowicze<\/strong>; p\u00f3\u017aniej notowano Wolya Kolyechowska<\/strong> (1488) i Colechowska Volya<\/strong> (1502). \u0179r\u00f3d\u0142o wyra\u017anie wi\u0105\u017ce jej powstanie z akcj\u0105 lokacyjn\u0105: w 1439 r. \u201epowierzono w\u00f3jtowi Starych Kolechowic lokacj\u0119 nowej [osady]\u201d, co dobrze t\u0142umaczy zar\u00f3wno cz\u0142on \u201eWola\u201d, jak i przymiotnik \u201eKolechowska\u201d \u2013 wskazuj\u0105cy, \u017ce by\u0142a to \u201ewola\u201d zak\u0142adana z obszaru\/w kr\u0119gu Kolechowic.
                Los tej osady zwi\u0105za\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio z lokacj\u0105 miasta: w 1548 r.<\/strong> grunty Woli Kolechowskiej zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do lokowanego miasta Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>, co w praktyce oznacza\u0142o jej zanik jako samodzielnej wsi (st\u0105d funkcjonuje w wykazach jako miejscowo\u015b\u0107 zaginiona).<\/p>\n\n\n\n

                WOLA OSTROWSKA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Wola Ostrowska<\/strong> by\u0142a niewielk\u0105, dzi\u015b ju\u017c zaginion\u0105<\/strong> osad\u0105 typu \u201ewola\u201d zwi\u0105zan\u0105 z parafi\u0105 Ostr\u00f3w (Ostr\u00f3w Lubelski)<\/strong>. W \u017ar\u00f3d\u0142ach pojawia si\u0119 tylko raz<\/strong>: w rejestrze z 1529 r.<\/strong> jako Wolya Ostrowska<\/em>. Na podstawie tej pojedynczej wzmianki nie da si\u0119 pewnie ustali\u0107 ani dok\u0142adnego momentu za\u0142o\u017cenia, ani chwili zaniku. Zapis o tym, \u017ce pleban ostrowski pobiera\u0142 stamt\u0105d z p\u00f3l w\u00f3jta jedynie 3 wiardunki<\/strong> (3 fertones), sugeruje jednak, \u017ce by\u0142a to wie\u015b lokowana<\/strong>, ale ma\u0142a<\/strong> i o niewielkim ci\u0119\u017carze fiskalnym. \u0179r\u00f3d\u0142o nie rozstrzyga, czy zanik\u0142a ca\u0142kowicie, czy zosta\u0142a wch\u0142oni\u0119ta przez inn\u0105 miejscowo\u015b\u0107<\/strong>. Za najbardziej prawdopodobne uznaje si\u0119 po\u0142o\u017cenie na prawym brzegu Ty\u015bmienicy<\/strong>, naprzeciw kr\u00f3lewskiej Woli Kolechowskiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                WOLA STANIS\u0141AWOWSKA<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                Wola Stanis\u0142awowska to zaginiona<\/strong> osada z okolic parafii Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>, uchwytna \u017ar\u00f3d\u0142owo dopiero u schy\u0142ku XVI w. W rejestrze z 1580 r.<\/strong> wyst\u0119puje dwa razy: raz jako Stanis\u0142aw\u00f3w<\/strong>, drugi raz po prostu jako Wolia<\/strong>; podkre\u015blono przy tym, \u017ce by\u0142a to wie\u015b niedawno osadzona<\/strong>, dlatego nie p\u0142aci\u0142a jeszcze podatku<\/strong>. Nazw\u0119 \u201eStanis\u0142aw\u00f3w\/Wola Stanis\u0142awowska\u201d t\u0142umaczy si\u0119 najpro\u015bciej od osoby w\u0142a\u015bciciela \u2013 Stanis\u0142aw Bychawski<\/strong>.
                W 1626 r.<\/strong> notowana jest ju\u017c jako Wola Stanis\u0142aw\u00f3w<\/strong>; zapisano j\u0105 pomi\u0119dzy wsiami Brze\u017anica Bychawska<\/strong> (w\u0142asno\u015b\u0107 Bychawskich) a Kazn\u00f3w<\/strong> (nale\u017c\u0105cy do Kaznowskiego i cz\u0119\u015bciowo do Sieniutowej), co pozwala j\u0105 sytuowa\u0107 w\u0142a\u015bnie w pasie mi\u0119dzy tymi miejscowo\u015bciami. W drugiej po\u0142owie XVII w. utrwala si\u0119 forma Wola Stanis\u0142awowska<\/strong> (1663, 1668).<\/p>\n\n\n\n

                W\u00d3LKA STARA KIJA\u0143SKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                W\u00f3lka Stara Kija\u0144ska powsta\u0142a na pocz\u0105tku XVIII w.<\/strong> w parafii Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong> i po raz pierwszy zosta\u0142a zapisana w 1721 r.<\/strong> jako W\u00f3lka Kija\u0144ska<\/strong>; tak\u0105 nazw\u0119 nosi\u0142a przez XVIII w. i pocz\u0105tek XIX w. W po\u0142owie XIX w., gdy w tej samej okolicy pojawi\u0142a si\u0119 druga osada o tej samej podstawie nazewniczej (dzisiejsza Nowa W\u00f3lka<\/strong>), dla rozr\u00f3\u017cnienia zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107 o W\u00f3lce Kija\u0144skiej Starej<\/strong>; w tej postaci figuruje m.in. w spisie z 1921 r.<\/strong> W po\u0142owie XX w. notowano skr\u00f3con\u0105 form\u0119 W\u00f3lka Stara<\/strong> (1953, 1961), po czym w nowszych wykazach wr\u00f3cono do pe\u0142nej nazwy W\u00f3lka Stara Kija\u0144ska<\/strong>.
                Samo \u201eW\u00f3lka\u201d jest typowym, osadniczym okre\u015bleniem \u201ema\u0142ej woli\u201d \u2013 osady zak\u0142adanej na prawie wolnizny<\/strong> (czasowego zwolnienia od powinno\u015bci), a cz\u0142on \u201eKija\u0144ska\u201d wskazuje zwi\u0105zek z pobliskimi Kijany<\/strong> (najcz\u0119\u015bciej tak w\u0142a\u015bnie dopowiadano drugi cz\u0142on: od s\u0105siedniej miejscowo\u015bci lub d\u00f3br, w kt\u00f3rych obr\u0119bie powsta\u0142a osada).<\/p>\n\n\n\n

                W\u00d3LKA ZAWIEPRZYCKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                W\u00f3lka Zawieprzycka<\/strong> to nazwa typu osadniczego: \u201ew\u00f3lka\u201d<\/strong> jest zdrobnieniem od \u201ewola\u201d (ma\u0142a osada lokowana), a przymiotnik \u201ezawieprzycka\u201d<\/strong> wskazuje, \u017ce by\u0142a to wola\/w\u00f3lka zwi\u0105zana z dobrami Zawieprzyce<\/strong>. W lokalnym uj\u0119ciu historycznym podkre\u015bla si\u0119, \u017ce osad\u0119 za\u0142o\u017cyli w 2. po\u0142owie XVI w.<\/strong> w\u0142a\u015bciciele Zawieprzyc jako Wol\u0119 Zawieprzyck\u0105<\/strong>, pocz\u0105tkowo bardzo ma\u0142\u0105 (szacunkowo do ok. 50 os\u00f3b), a ze wzgl\u0119du na odleg\u0142o\u015b\u0107 od Zawieprzyc i o\u015brodka parafialnego w Bystrzyca<\/strong> w\u0142\u0105czono j\u0105 do parafii w Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>. Najbardziej konkretne dane z wczesnego okresu pochodz\u0105 ze spisu podatkowego z 1626 r.<\/strong>: wie\u015b mia\u0142a ok. 1,5 \u0142ana<\/strong> ziemi uprawnej, co odpowiada\u0142oby kilku gospodarstwom kmiecym.
                P\u00f3\u017aniej nazwa i status porz\u0105dkuj\u0105 si\u0119 w epoce uw\u0142aszcze\u0144: w 1864 r.<\/strong> (po powstaniu styczniowym) z uw\u0142aszczonej ziemi dworskiej powsta\u0142a samodzielna miejscowo\u015b\u0107 W\u00f3lka Zawieprzycka, a przy dobrach zosta\u0142 ju\u017c tylko niewielki folwark. W spisie z 1921 r.<\/strong> podano 75 dom\u00f3w i 422 mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong> (folwark: 1 dom i 8 os\u00f3b). Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jest to wie\u015b w gminie Serniki<\/strong>, pow. lubartowskim<\/p>\n\n\n\n

                ZABIELE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \"\"<\/p>\n\n\n\n

                Zabiele<\/strong> to wie\u015b, kt\u00f3rej nazwa w \u017ar\u00f3d\u0142ach wygl\u0105da na stosunkowo p\u00f3\u017an\u0105<\/strong> w sensie urz\u0119dowym. W materiale IHPAN<\/strong> zapisano, \u017ce w rejestrze z 1580 r.<\/strong> wyst\u0119puje tu jeszcze wie\u015b Wilk\u00f3w<\/strong>, a w XVII w. wida\u0107 przej\u015bcie: w latach 1668<\/strong> i 1673<\/strong> pojawia si\u0119 zapis \u201eWilkow seu Zabiele\u201d<\/strong>, czyli wprost \u201eWilk\u00f3w albo Zabiele\u201d; od 1674 r.<\/strong> nazwa Zabiele<\/strong> jest ju\u017c podawana konsekwentnie i utrwala si\u0119 do dzi\u015b. W lokalnych zestawieniach historycznych podaje si\u0119 te\u017c dane demograficzne: w 1787 r.<\/strong> wie\u015b mia\u0142a 49 mieszka\u0144c\u00f3w \u201enarodowo\u015bci polskiej\u201d i 4 \u201enarodowo\u015bci \u017cydowskiej\u201d, w 1808 r.<\/strong> 30 dom\u00f3w i 141 os\u00f3b, a w 1827 r.<\/strong> 25 dom\u00f3w i 132 mieszka\u0144c\u00f3w; wspomina si\u0119 tak\u017ce o przynale\u017cno\u015bci do d\u00f3br zwi\u0105zanych z kluczem lubartowskim.
                Etymologia jest najcz\u0119\u015bciej t\u0142umaczona topograficznie<\/strong>: cz\u0142on \u201e-biele\u201d<\/strong> \u0142\u0105czy si\u0119 z dawnym wyrazem biel\/biele<\/em> w znaczeniu teren\u00f3w podmok\u0142ych (bagien, mokrade\u0142, podmok\u0142ych \u0142\u0105k)<\/strong>, a przedrostek za-<\/strong> daje sens \u201eza bielami<\/strong>\u201d, czyli \u201eza mokrad\u0142ami \/ za bagnami\u201d. R\u00f3wnolegle funkcjonuje regionalna etymologia ludowa<\/strong>, wed\u0142ug kt\u00f3rej jad\u0105c do Zabiela m\u00f3wiono \u201ejad\u0119 za biele\u201d, rozumiej\u0105c biele<\/em> jako mg\u0142y<\/strong> (obja\u015bnienie pami\u0119tliwe i lokalnie zakorzenione, ale innego typu ni\u017c wyw\u00f3d j\u0119zykoznawczy).<\/p>\n\n\n\n

                \u017bABINIEC<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

                \u017babiniec<\/strong> to zaginiona<\/strong> wie\u015b kr\u00f3lewska, kt\u00f3ra le\u017ca\u0142a nad rzek\u0105 Ty\u015bmienica<\/strong>, tu\u017c obok Ostr\u00f3w Lubelski<\/strong>. Najstarsze po\u015bwiadczenie w \u017ar\u00f3d\u0142ach to 1547 r.<\/strong> (zapis Zabyenyecz<\/em>), a w 1565 r. notowano warianty Zabyenyecz\/Zabynyecz<\/em>.
                W praktyce miejscowo\u015b\u0107 bardzo szybko zosta\u0142a \u201ewch\u0142oni\u0119ta\u201d przez rozwijaj\u0105cy si\u0119 Ostr\u00f3w: gdy Zygmunt I Stary<\/strong> odda\u0142 Wilko\u0142az<\/strong> z przyleg\u0142o\u015bciami oraz Pilaszkowice<\/strong> Janowi Jan T\u0119czy\u0144ski<\/strong> \u201eza Ostr\u00f3w, \u017babiniec, Babianka i Ty\u015bmienic\u0119\u201d, w przekazie podkre\u015blono, \u017ce na dw\u00f3ch wsiach liczonych jak jedna (Ostr\u00f3w i \u017babiniec) osadzono miasteczko<\/strong> nazwane Ostrowem. W kr\u00f3tkiej nocie s\u0142ownikowej uj\u0119to to wprost: w 1548 r. \u017babiniec zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do miasta Ostrowa<\/strong>.
                Etymologia jest \u201eterenowa\u201d i bardzo prawdopodobna: nazwa wi\u0105\u017ce si\u0119 z \u017cab\u0105<\/strong> (pras\u0142owia\u0144ska podstawa leksykalna) i zwykle t\u0142umaczy si\u0119 j\u0105 jako okre\u015blenie miejsca \u201e\u017cabiego\u201d, czyli podmok\u0142ego, z rozlewiskami i p\u0142azami<\/strong> \u2014 co pasuje do doliny Ty\u015bmienicy<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Parafia Ostr\u00f3w w XVI wieku: Od roku 1919 obserwujemy podzia\u0142 parafii Ostr\u00f3w Lubelski od kt\u00f3rej to na przestrzeni 69 lat odpad\u0142o 14 miejscowo\u015bci (54%) nale\u017c\u0105cych do 7 innych parafii: 1919 – Brze\u017anica Bychawska 1919 – Brze\u017anica Ksi\u0105\u017c\u0119ca 1922 – Rog\u00f3\u017ano 1925 – U\u015bcim\u00f3w 1931 – Brzost\u00f3wka 1933 – Rozkopaczew 1988 – Ty\u015bmienica BABIANKA Babianka (gm. … Czytaj dalej MIEJSCOWO\u015aCI<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1144,"parent":0,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-53","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/53","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53"}],"version-history":[{"count":99,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/53\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8003,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/53\/revisions\/8003"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}