{"id":2099,"date":"2020-01-19T15:14:15","date_gmt":"2020-01-19T14:14:15","guid":{"rendered":"http:\/\/mabgen.pl\/?page_id=2099"},"modified":"2026-06-08T16:30:42","modified_gmt":"2026-06-08T14:30:42","slug":"murarze","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mabgen.pl\/?page_id=2099","title":{"rendered":"Murarze"},"content":{"rendered":"\n

W metrykach parafialnych, z pozoru suchych zapisach chrzt\u00f3w, \u015blub\u00f3w i zgon\u00f3w, czasem pojawia si\u0119 s\u0142owo, kt\u00f3re niesie ze sob\u0105 znacznie wi\u0119cej ni\u017c informacj\u0119 o zawodzie. Takim s\u0142owem jest \u201emurarz\u201d. W parafii Ostr\u00f3w Lubelski termin ten pojawia si\u0119 przy nazwiskach mieszka\u0144c\u00f3w Ostrowa oraz okolicznych wsi, rozsianych po dawnym, rozleg\u0142ym obszarze parafialnym. Na podstawie wieloletniej analizy ksi\u0105g metrykalnych i powi\u0105zanych archiwali\u00f3w powsta\u0142o zestawienie murarzy dzia\u0142aj\u0105cych na tym terenie.<\/p>\n\n\n\n

Z pozoru jest to tylko spis fachowc\u00f3w, w istocie jednak tworzy on opowie\u015b\u0107 o ludziach od ceg\u0142y, zaprawy i pionu. Murarze wznosili mury dom\u00f3w, zabudowa\u0144 gospodarczych i warsztat\u00f3w, naprawiali sklepienia i \u015bciany, a niekiedy podejmowali prac\u0119 poza miejscem zamieszkania, tam gdzie zapotrzebowanie na ich umiej\u0119tno\u015bci by\u0142o wi\u0119ksze. Samo rzemios\u0142o polega\u0142o na wznoszeniu budowli kamiennych lub ceglanych, \u0142\u0105czonych zapraw\u0105, a podstawowymi narz\u0119dziami by\u0142y m.in. kielnia, pion, poziomnica i w\u0119gielnica.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a przypominaj\u0105 tak\u017ce, \u017ce murarstwo nie by\u0142o wy\u0142\u0105cznie ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 fizyczn\u0105. W dawnej Europie nale\u017ca\u0142o do zawod\u00f3w posiadaj\u0105cych w\u0142asn\u0105 organizacj\u0119 i hierarchi\u0119, a wykwalifikowani murarze bywali mobilni, w\u0119druj\u0105c za zam\u00f3wieniami i anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w wi\u0119ksze przedsi\u0119wzi\u0119cia budowlane. Ten element ruchliwo\u015bci zawodowej znajduje potwierdzenie tak\u017ce w materiale ostrowskim.<\/p>\n\n\n\n

Wyj\u0105tkowo plastyczny przyk\u0142ad przynosi zapis dotycz\u0105cy Andrzeja Owsianego<\/strong>, okre\u015blonego w \u017ar\u00f3d\u0142ach jako \u201emurarz szlachetny\u201d. W latach 1800 i 1806 pracowa\u0142 on w Parczewie na zlecenie s\u0142ynnego na\u00f3wczas bazulianina o. Tymoteusza Szczurowskiego<\/strong>, przy czym jego wynagrodzenie liczono \u201eod dnia\u201d, a osobne stawki przewidziano dla pomocnik\u00f3w. W relacji tej zachowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce opis nieudanej realizacji budowlanej, w kt\u00f3rej wskazano na \u017ale podparte mury, zawilgocenie i krzywe sklepienia. Przypadek ten pokazuje, \u017ce za metrykalnym okre\u015bleniem \u201emurarz\u201d kry\u0142y si\u0119 nie tylko umiej\u0119tno\u015bci, ale tak\u017ce ryzyko, odpowiedzialno\u015b\u0107 i reputacja zawodowa.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cszy wykaz murarzy, u\u0142o\u017cony wed\u0142ug miejscowo\u015bci, obejmuje zar\u00f3wno Ostr\u00f3w Lubelski, jak i okoliczne wsie, m.in. Babian\u00adk\u0119, Brzost\u00f3wk\u0119, Kazn\u00f3w, Kolechowice, Krasne i Zabiele. Przy nazwiskach widoczne s\u0105 ramy \u017cycia oraz lata, w kt\u00f3rych dana osoba zosta\u0142a uchwytna w \u017ar\u00f3d\u0142ach jako murarz, najcz\u0119\u015bciej przy okazji akt metrykalnych. W samym Ostrowie pojawiaj\u0105 si\u0119 m.in. nazwiska Owsianych, Koz\u0142owskich, Doma\u0144skich, Prokopowicz\u00f3w, Pikul\u00f3w, Go\u0142\u0119biowskich i Walkiewicz\u00f3w, niekiedy tworz\u0105ce d\u0142u\u017csze ci\u0105gi rodzinne, w kt\u00f3rych fach przechodzi\u0142 z pokolenia na pokolenie.<\/p>\n\n\n\n

Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje przyk\u0142ad Andrzeja Koz\u0142owskiego<\/strong>, odnotowanego jako murarz pracuj\u0105cy w 1811 roku przy rozbudowie twierdzy w Modlinie. W zestawieniu pojawia si\u0119 on jedynie w kr\u00f3tkiej wzmiance, ale sam fakt udzia\u0142u w pracach przy jednym z najwi\u0119kszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 fortyfikacyjnych epoki pokazuje, \u017ce murarze z parafii Ostr\u00f3w Lubelski uczestniczyli tak\u017ce w realizacjach wykraczaj\u0105cych daleko poza lokalny kontekst.<\/p>\n\n\n\n

Ten przyk\u0142ad pozwala dostrzec ludzk\u0105 skal\u0119 wielkich inwestycji. Za liczbami i nazwami miejsc kryj\u0105 si\u0119 konkretne osoby, kt\u00f3rych praca fizycznie tworzy\u0142a mury, wa\u0142y i sklepienia. Zestawienie murarzy z parafii Ostr\u00f3w Lubelski pe\u0142ni wi\u0119c rol\u0119 nie tylko katalogu zawod\u00f3w, lecz tak\u017ce narz\u0119dzia przywracania pami\u0119ci o ludziach, kt\u00f3rych r\u0119ce faktycznie nosi\u0142y ceg\u0142\u0119 i zapraw\u0119, a kt\u00f3rych \u015blad w \u017ar\u00f3d\u0142ach bywa ograniczony do jednego, kr\u00f3tkiego s\u0142owa.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Mistrz murarski z narz\u0119dziami pracy wed\u0142ug drzeworytu Josta Ammana, 1536<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

BABIANKA<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\t\n\n\t
<\/td>\u017bYCIE<\/th>PRACA<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Aleksander Kisielewski<\/td>1900-?<\/td>?-1941-?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

BRZOST\u00d3WKA<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\t\n\n\t
<\/td>\u017bycie<\/th>Praca<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Franciszek Gryzio <\/td>1944<\/td>?-1963-?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

KAZN\u00d3W<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\t\n\n\t\n\t
<\/td>\u017bycie<\/th>Praca<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
J\u00f3zef Sochal <\/td>1943-?<\/td>?-1968-?<\/td>\n<\/tr>\n
Zygmunt Andrzej Kwit <\/td>1942<\/td>?-1975-?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

KOLECHOWICE<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\t\n\n\t\n\t
<\/td>\u017bycie<\/th>Praca<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Antoni Haraszczuk <\/td>1944<\/td>?-1966-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Sobich <\/td>1947-?<\/td>?-1966-?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

KRASNE<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\n\n\n\n\t\n\n\t
<\/td>\u017bYCIE<\/th>PRACA<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Franciszek Chucha\u0142a<\/td>?<\/td>?-1924-?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/p>\n\n\n\n

OSTR\u00d3W LUBELSKI<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\t\n\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t
<\/td>\u017bycie<\/th>Praca<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Andrzej Owsiany <\/td>ok. 1749-?<\/td>?-1800-1806-? <\/td>\n<\/tr>\n
B\u0142a\u017cej Owsiany <\/td>1771-1841<\/td>?-1811-1824-?<\/td>\n<\/tr>\n
Andrzej Koz\u0142owski <\/td>1779-1855<\/td>?-1811-? <\/td>\n<\/tr>\n
Wawrzyniec Doma\u0144ski<\/td>1779-?<\/td>?-1824-1837-?<\/td>\n<\/tr>\n
Jan Bodziak <\/td>1830-1859<\/td>?-1857-1858-?<\/td>\n<\/tr>\n
Wojciech Prokopowicz <\/td>1828-1894<\/td>?-1860-1869-?<\/td>\n<\/tr>\n
Wincenty Doma\u0144ski <\/td>1814-1890<\/td>?-1864-?<\/td>\n<\/tr>\n
J\u00f3zef Pikul<\/td>1868-1945<\/td>?-1894-1945<\/td>\n<\/tr>\n
Antoni Go\u0142\u0119biowski <\/td>1875-1939<\/td>?-1901-1939<\/td>\n<\/tr>\n
Wincenty Maleszyk <\/td>1872-?<\/td>?-1901-1944-?<\/td>\n<\/tr>\n
J\u00f3zef Klepacz <\/td>1863-?<\/td>?-1902-1906-?<\/td>\n<\/tr>\n
Jan Reszutka <\/td>1875-1944<\/td>?-1905-1944<\/td>\n<\/tr>\n
Antoni Prokopowicz <\/td>1870-?<\/td>?-1903-1905-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Go\u0142\u0119biowski \"\"<\/td>1859-1949<\/td>?-1905-1948-? <\/td>\n<\/tr>\n
Jan Adamski \"\"<\/td>1882-1960<\/td>?-1907-1933-? <\/td>\n<\/tr>\n
Antoni Korol \"\"<\/td>1885-1940<\/td>?-1907-1940<\/td>\n<\/tr>\n
Wojciech Pikul <\/td>1876-1916<\/td>?-1907-1911-?<\/td>\n<\/tr>\n
Jan Walkiewicz \"\"<\/td>1882-1945<\/td>?-1907-1945<\/td>\n<\/tr>\n
J\u00f3zef Prokopowicz\"\"<\/td>1874-1931<\/td>?-1908-1926-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Drabik<\/td>1884-?<\/td>?-1910-?<\/td>\n<\/tr>\n
Jan Kulik<\/td>1862-1942<\/td>?-1910-?<\/td>\n<\/tr>\n
Jan Micha\u0142owski<\/td>1887-1973<\/td>?-1913-1930-?<\/td>\n<\/tr>\n
Aleksander Ryczek vel Greczek <\/td>1896-1918<\/td><\/td>\n<\/tr>\n
Julian Czarnata<\/td>1894-?<\/td>?-1915-?<\/td>\n<\/tr>\n
Ludwik Musik<\/td>1888-1936<\/td>?-1920-1936<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Pikul \"\"<\/td>1898-?<\/td>?-1920-1928-?<\/td>\n<\/tr>\n
Wac\u0142aw Pikul<\/td>1903-?<\/td>?-1922-1933-?<\/td>\n<\/tr>\n
Aleksander Walkiewicz\"\"<\/td>1898-1986<\/td>?-1922-1925-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Walkiewicz<\/td>1893-?<\/td>?-1922-1945-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Wojciechowski\"\"<\/td>1896-1975<\/td>?-1923-1942-?<\/td>\n<\/tr>\n
Jan Klementewicz<\/td>?<\/td>?-1924-?<\/td>\n<\/tr>\n
Ignacy Chac<\/td>1873-?<\/td>?-1924-?<\/td>\n<\/tr>\n
Franciszek Siwakowski<\/td>1854-?<\/td>?-1925-?<\/td>\n<\/tr>\n
Walerian Kulik<\/td>1901-?<\/td>?-1925-?<\/td>\n<\/tr>\n
Abraham Prokopowicz \"\"<\/td>1902-?<\/td>?-1926-1945-? <\/td>\n<\/tr>\n
Stefan Uzdowski <\/td>1906-1982<\/td>?-1928-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Posio\"\"<\/td>1907-1965<\/td>?-1929-1940-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Prokopowicz\"\"<\/td>1900-1975<\/td>?-1923-1941-?<\/td>\n<\/tr>\n
Wac\u0142aw Weso\u0142owski \"\"<\/td>1908-1949<\/td>?-1931-1936-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Adamski<\/td>1909-1955<\/td>?-1932-1941-?<\/td>\n<\/tr>\n
Andrzej Dulanowski<\/td>1893-?<\/td>?-1932-1937-?<\/td>\n<\/tr>\n
W\u0142adys\u0142aw \u0141ab\u0119cki<\/td>1909-1980<\/td>?-1932-?<\/td>\n<\/tr>\n
Feliks Meluch<\/td>1901-1977<\/td>?-1933-1945-?<\/td>\n<\/tr>\n
Wac\u0142aw Drabik \"\"<\/td>1907-1974<\/td>?-1935-1940-?<\/td>\n<\/tr>\n
Mieczys\u0142aw Maleszyk<\/td>1911-?<\/td>?-1936-?<\/td>\n<\/tr>\n
W\u0142adys\u0142aw Klementewicz\"\"<\/td>1911-1979<\/td>?-1937-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Doroszewski\"\"<\/td>1915-2004<\/td>?-1937-1945-?<\/td>\n<\/tr>\n
J\u00f3zef Chlebik <\/td>1905-1985<\/td>?-1939-?<\/td>\n<\/tr>\n
Kazimierz Go\u0142\u0119biowski<\/td>1918-?<\/td>?-1939-1940-?<\/td>\n<\/tr>\n
Antoni Micha\u0142owski <\/td>1913-1981<\/td>?-1939-1949-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Micha\u0142owski <\/td>1920-?<\/td>?-1941-1945-?<\/td>\n<\/tr>\n
Ludwik Wojciechowski <\/td>1921-1966<\/td>?-1943-?<\/td>\n<\/tr>\n
Hieronim Musik<\/td>1898-1944<\/td>?-1944<\/td>\n<\/tr>\n
Aleksander Kisielewski<\/td>1901-?<\/td>?-1945-?<\/td>\n<\/tr>\n
Eugeniusz Brzyski<\/td>1919-1981<\/td>?-1948-?<\/td>\n<\/tr>\n
J\u00f3zef Wr\u00f3blewski<\/td>1924-?<\/td>?-1948-?<\/td>\n<\/tr>\n
W\u0142adys\u0142aw Jan Drozd <\/td>1938-?<\/td>?-1961-?<\/td>\n<\/tr>\n
Piotr Kosiak <\/td>1939-2011<\/td>?-1961-?<\/td>\n<\/tr>\n
Jan Szczepan Wnuk <\/td>1934-?<\/td>?-1965-?<\/td>\n<\/tr>\n
Mieczys\u0142aw Pietra\u015b <\/td>1942<\/td>?-1967-?<\/td>\n<\/tr>\n
Marian \u015acis\u0142owski <\/td>1947-?<\/td>?-1968-?<\/td>\n<\/tr>\n
Stanis\u0142aw Zbigniew Drabik <\/td>1942<\/td>?-1969-?<\/td>\n<\/tr>\n
Andrzej Lig\u0119za <\/td>1947<\/td>?-1969-?<\/td>\n<\/tr>\n
Marian Klementewicz <\/td>1941<\/td>?-1970-?<\/td>\n<\/tr>\n
Zdzis\u0142aw Marian Drozd <\/td>1956-?<\/td>?-1978-?<\/td>\n<\/tr>\n
Wojciech Marian Klementewicz <\/td>1955<\/td>?-1984-?<\/td>\n<\/tr>\n
Tadeusz Antoni Budzy\u0144ski <\/td>1958<\/td>?-1985-?<\/td>\n<\/tr>\n
Marian Antoni Maleszyk <\/td>1939<\/td>?-1986-?<\/td>\n<\/tr>\n
Tadeusz Rozmys\u0142<\/td>1943-2011<\/td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

ZABIELE<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\t\n\n\t
<\/td>\u017bycie<\/th>Praca<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Jerzy Stanis\u0142aw Marz\u0119da <\/td>1945-2004<\/td>?-1967-?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W metrykach parafialnych, z pozoru suchych zapisach chrzt\u00f3w, \u015blub\u00f3w i zgon\u00f3w, czasem pojawia si\u0119 s\u0142owo, kt\u00f3re niesie ze sob\u0105 znacznie wi\u0119cej ni\u017c informacj\u0119 o zawodzie. Takim s\u0142owem jest \u201emurarz\u201d. W parafii Ostr\u00f3w Lubelski termin ten pojawia si\u0119 przy nazwiskach mieszka\u0144c\u00f3w Ostrowa oraz okolicznych wsi, rozsianych po dawnym, rozleg\u0142ym obszarze parafialnym. Na podstawie wieloletniej analizy ksi\u0105g … Czytaj dalej Murarze<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2100,"parent":1408,"menu_order":13,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2099","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2099"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2099\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8240,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2099\/revisions\/8240"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}