{"id":207,"date":"2016-12-12T18:18:51","date_gmt":"2016-12-12T17:18:51","guid":{"rendered":"http:\/\/mabgen.pl\/?page_id=207"},"modified":"2021-03-26T21:11:51","modified_gmt":"2021-03-26T20:11:51","slug":"metryki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mabgen.pl\/?page_id=207","title":{"rendered":"METRYKI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ksi\u0119gi metrykalne parafii rzymskokatolickiej w Ostrowie Lubelskim stanowi\u0105 bogate \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o jej mieszka\u0144cach. Do\u015b\u0107 licznie zachowane przekazuj\u0105 nam informacje, kt\u00f3rych odtworzenie z innych \u017ar\u00f3de\u0142 by\u0142oby bardzo trudne &#8211; je\u015bli nie niemo\u017cliwe. O wyj\u0105tkowej warto\u015bci tego typu \u017ar\u00f3de\u0142 pisa\u0142 ju\u017c w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym Dobrowolski<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Z okresu staropolskiego zachowa\u0142y si\u0119 zapisy akt miejskich tylko z trzech lat<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. W spos\u00f3b oczywisty nie mog\u0105 one s\u0142u\u017cy\u0107 do odtworzenia w szczeg\u00f3\u0142ach specyfiki miejskiego \u017cycia zar\u00f3wno zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w jak i lokalnej elity. Szczeg\u00f3\u0142owa analiza ksi\u0105g metrykalnych wydaje si\u0119 w takiej sytuacji konieczno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Baza \u017ar\u00f3d\u0142owa niniejszego opracowania oparta jest w najwi\u0119kszym stopniu na ksi\u0119gach metrykalnych. S\u0105 r\u0119kopisami papierowymi oprawionymi w tektur\u0119, paginowanymi (zawsze w g\u00f3rze z prawej strony), p\u00f3\u017aniej bo w latach 90 \u2013tych ubieg\u0142ego wieku ob\u0142o\u017conymi grub\u0105 foli\u0105. Stan ksi\u0105g przedstawia si\u0119 zadowalaj\u0105co \u2013 przypadki naderwanych kart s\u0105 dosy\u0107 sporadyczne. Zdecydowanym wyj\u0105tkiem jest ksi\u0119ga chrzt\u00f3w z lat 1808 -1810.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ksi\u0119gi od pocz\u0105tku powstania do roku 1797 przybieraj\u0105 form\u0119 dudek o wymiarach 9-10 \u00d7 29-32. Sporz\u0105dzane zosta\u0142y z bardzo wytrzyma\u0142ego papieru czerpanego. Wpisy dokonywane by\u0142y w formie narracyjnej. Przyk\u0142adowo metryki chrzt\u00f3w zawiera\u0142y w sobie bardzo niewiele informacji. Sob\u00f3r Trydencki nakaza\u0142 by w ka\u017cdej zawarte by\u0142o imi\u0119 dziecka, data chrztu, imiona rodzic\u00f3w, imiona rodzic\u00f3w chrzestnych i imi\u0119 szafarza chrztu<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>. Generalnie przybiera\u0142y form\u0119 bardzo kr\u00f3tkich wpis\u00f3w jednak\u017ce w przypadku rejestracji os\u00f3b o wy\u017cszym statusie spo\u0142ecznym mog\u0142y by\u0107 bardzo rozwlek\u0142e i dok\u0142adne. Typowa metryka chrztu tego okresu zawieraj\u0105ca interesuj\u0105ce nas dane wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Krasne<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Die 24 Martij <\/em>[1712]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ego qui supra baptizavi infantem filiam Franciscam Nobilis Domini Alexandri Kaznowski &amp; Mariannae Coniugum Legitimorum. <\/em><em>Patrini fuere, Nobilis ac Generosus Dominus Nicolaus Nieprzecki Vexilifer cohortis Magnifici Domini Capitanei Parczoviensis cum Magnifica Barbara Capitaneida Parczoviensi Virgine.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W latach 1797 \u2013 1810 obowi\u0105zywa\u0142 na omawianym terytorium nowy formularz o uk\u0142adzie tabelarycznym. Zmieni\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c format ksi\u0105g. Metryki dzi\u0119ki temu by\u0142y zapisywane staranniej. Ka\u017cda z nich musia\u0142a zmie\u015bci\u0107 si\u0119 w ustalonym dla niej miejscu. W\u0142adzom zaborczym Austrii zale\u017ca\u0142o przede wszystkim na rejestracji nowo podleg\u0142ej jej w\u0142adzy ludno\u015bci. Wiedza m.in. o tym, kto jest w wieku poborowym dawa\u0142a pa\u0144stwu mo\u017cliwo\u015b\u0107 skutecznej rekrutacji do wojska. Cesarz J\u00f3zef II Habsburg wprowadzaj\u0105cy swoj\u0105 polityk\u0119 ko\u015bcieln\u0105 d\u0105\u017cy\u0142 do pe\u0142nego uniezale\u017cnienia ko\u015bcio\u0142a austriackiego od Rzymu. Ka\u017cdy kap\u0142an &#8211; proboszcz mia\u0142 by\u0107 realizatorem jego reform \u2013 urz\u0119dnikiem pa\u0144stwowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Za czas\u00f3w Ksi\u0119stwa Warszawskiego og\u0142oszono Kodeks Napoleona. Wprowadzono go 1 maja 1808 jednak\u017ce na terenie parafii Ostr\u00f3w Lubelski jego postanowienia zacz\u0119to realizowa\u0107 dwa lata p\u00f3\u017aniej.\u00a0 Wtedy to proboszcz sta\u0142 si\u0119 urz\u0119dnikiem stanu cywilnego. Na nim spoczywa\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 sporz\u0105dzania akt\u00f3w przed dokonaniem obrz\u0105dku religijnego<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. Po raz pierwszy wprowadzono podpisy \u015bwiadk\u00f3w zdarzenia uwierzytelniaj\u0105ce akt. W metryce nie wzmiankowano wprost o dacie chrztu. By\u0142a ni\u0105 data zg\u0142oszenia si\u0119 do duchownego. Dowodem na to mo\u017ce by\u0107 ksi\u0119ga ochrzczonych z lat 1813 \u2013 1819<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.\u00a0 Tre\u015b\u0107 wpis\u00f3w uleg\u0142a zmianie. Wprowadzono j\u0119zyk polski oraz opisow\u0105 form\u0119 metryk. Jest to o tyle wa\u017cne, \u017ce w przypadku wcze\u015bniejszych zapis\u00f3w podawano wy\u0142\u0105cznie dat\u0119 chrztu dziecka pomijaj\u0105c uwzgl\u0119dnienie daty jego narodzin<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>. Metryki mia\u0142y charakter \u015bci\u015ble cywilny \u2013 uwzgl\u0119dnia\u0142y oficjalnie tylko fakt narodzin, st\u0105d te\u017c nie znajdziemy tam wiadomo\u015bci o rodzicach chrzestnych. Obok rejestr\u00f3w os\u00f3b wiary chrze\u015bcija\u0144skiej spotka\u0107 mo\u017cna wpisy dotycz\u0105ce ludno\u015bci \u017cydowskiej. Jest ich zaledwie kilka i nie stanowi\u0105 powa\u017cnego \u017ar\u00f3d\u0142a do bada\u0144 demograficznych czy genealogicznych nad grup\u0105 ludno\u015bci Ostrowa stanowi\u0105c\u0105 20% jej stanu<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>. W zasobie archiwum parafialnego dost\u0119pne s\u0105 ksi\u0119gi tego typu tylko z lat 1810-1811, 1812, 1817 oraz 1823-1825, kt\u00f3ra to zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142oprawna ze zgonami. Pozosta\u0142e zapisy metrykalne z lat 1813 \u2013 1819 oraz 1820 \u2013 1826 s\u0105 wy\u0142\u0105cznie rejestrami chrzt\u00f3w. Wed\u0142ug nowego ustawodawstwa w praktyce obowi\u0105zuj\u0105cego w omawianej parafii w latach 1808 \u2013 1812 wyr\u00f3\u017cniamy podstawowe cz\u0119\u015bci sk\u0142adowe metryki jak:<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>Data zdarzenia (r\u00f3wnoznaczna z dat\u0105 chrztu).<\/li>\n<li>Imi\u0119 i nazwisko <em>stawaj\u0105cego<\/em> (zazwyczaj by\u0142 nim ojciec dziecka) wraz z jego zawodem, wiekiem i miejscem zamieszkania.<\/li>\n<li>Data narodzin z podaniem miejsca (nr domu) oraz dziecka.<\/li>\n<li>Imi\u0119 i nazwisko matki oraz jej wiek.<\/li>\n<li>Imi\u0119 dziecka.<\/li>\n<li>Imiona i nazwiska dw\u00f3ch \u015bwiadk\u00f3w zdarzenia z podaniem ich zawod\u00f3w, wieku oraz miejsca zamieszkania.<\/li>\n<li>Ewentualne podpisy \u015bwiadk\u00f3w oraz obowi\u0105zkowy autora metryki.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ostrow\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Akt 27 -my<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Roku tysi\u0105cznego osiemsetnego dziesi\u0105tego dnia pierwszego miesi\u0105ca Pa\u017adziernika \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0o godzinie pi\u0105tej po po\u0142udniu. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Przed Nami Proboszczem Ostrowskim sprawuj\u0105cym obowi\u0105zki Urz\u0119dnika stanu cywilnego gminy Ostrowskiej Powiatu W\u0142odawskiego w Departamencie Siedleckim stawi\u0142 si\u0119 Marcin Miedzianowski obywatel Ostrowski licz\u0105cy lat dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 w Ostrowie zamieszka\u0142y i okaza\u0142 nam dzieci\u0119 P\u0142ci \u017ce\u0144skiej kt\u00f3re urodzi\u0142o si\u0119 w domu jego pod Numerem sze\u015b\u0107dziesi\u0105tym pi\u0105tym na dniu trzydziestym Wrze\u015bnia roku bie\u017c\u0105cego: o\u015bwiadczaj\u0105c i\u017c jest sp\u0142odzone z niego i Jadwigi Maleszyk\u00f3wny dwadzie\u015bcia cztery lat maj\u0105cej jego ma\u0142\u017conki i \u017ce \u017cyczeniem jego jest nadad\u017a mu imi\u0119 Franciszka. Po uczynieniu powy\u017cszego o\u015bwiadczenia i okazaniu dzieci\u0119cia, w przytomno\u015bci Jana Tyburskiego Maystra Kunsztu Krawskiego licz\u0105cego lat czterdzie\u015bci w Ostrowie zamieszka\u0142ego, tudzie\u017c J\u00f3zefa Zborowskiego licz\u0105cego lat dwadzie\u015bcia sze\u015b\u0107 tak\u017ce w Ostrowie zamieszka\u0142ego Akt niniejszy urodzenia po przeczytaniu onego stawaj\u0105cym przez nas podpisany zosta\u0142 gdy \u017caden z nich pisa\u0107 nie umie<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><strong>[8]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Nowy porz\u0105dek prawny zaprowadzony zosta\u0142 w Kr\u00f3lestwie Polskim 13 czerwca 1825 roku kiedy to wprowadzono nowy kodeks cywilny. Wtedy to akta stanu cywilnego po\u0142\u0105czone zosta\u0142y z metrykami ko\u015bcielnymi. Sporz\u0105dzenie aktu cywilnego poprzedzone zosta\u0142o obrz\u0105dkiem religijnym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do spisywania metryk dla wyzna\u0144 niechrze\u015bcija\u0144skich zobowi\u0105zany by\u0142 burmistrz. Ksi\u0119gi sporz\u0105dzane by\u0142y w dw\u00f3ch egzemplarzach. Jeden zwany duplikatem sk\u0142ada\u0142o si\u0119 do archiwum hipotecznego w\u0142a\u015bciwego s\u0105du pokoju a drugi zwany unikatem zostawa\u0142 w miejscu sporz\u0105dzenia<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>. Ksi\u0119gi duplikat\u00f3w podzielone zosta\u0142y na trzy cz\u0119\u015bci wed\u0142ug urodze\u0144, ma\u0142\u017ce\u0144stw i zgon\u00f3w. Unikat zawiera\u0142 wy\u0142\u0105cznie jeden z powy\u017cszych typ rejestracji. Po zako\u0144czeniu ka\u017cdego roku sporz\u0105dzano specjalny protok\u00f3\u0142 sprawdzenia. Czyniono tak samo w przypadku zako\u0144czenia prowadzenia ca\u0142ej ksi\u0119gi. Wszystkie one by\u0142y sprawdzane przez dziekana<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Dzia\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie Ostrowie dnia trzeciego Miesi\u0105ca Marca Tysi\u0105c Osiemset Dwudziestego Sz\u00f3stego roku o godzinie dwunastej w po\u0142udnie Stawi\u0142 si\u0119 Antoni Kot lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105t licz\u0105cy we wsi Berej\u00f3w na gospodarstwie osiad\u0142y w\u0142o\u015bcianin w obecno\u015bci Izydora Haraszczuka lat dwadzie\u015bcia cztery i Stanis\u0142awa Fiutki lat dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 licz\u0105cym obydwaj we wsi Berejowie na gospodarstwie osiad\u0142ych w\u0142o\u015bcian i okaza\u0142 nam dzieci\u0119 p\u0142ci \u017ce\u0144skiej urodzone we wsi Berejowie w domu pod numerem si\u00f3dmym, dnia drugiego Miesi\u0105ca Marca, roku bie\u017c\u0105cego, o godzinie czwartej po po\u0142udniu z jego ma\u0142\u017conki Marianny z Fiutk\u00f3w lat trzydzie\u015bci licz\u0105cej. Dzieci\u0119ciu temu na chrzcie \u015bwi\u0119tym w dniu dzisiejszym odbytym nadane zosta\u0142o imi\u0119 Kazimierz a rodzicami jego Chrzestnymi byli wy\u017cej wspomniany Izydor Haraszczuk i Karolina Latowa. Akt ten stawaj\u0105cym zosta\u0142 przeczytany i przez nas tylko podpisany bo stawaj\u0105cy pisa\u0107 nie umiej\u0105<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><strong>[11]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przy og\u00f3lnych za\u0142o\u017ceniach ksi\u0119gi metrykalne z XIX wieku na terytorium zaboru rosyjskiego mo\u017cemy podzieli\u0107 na trzy grupy wed\u0142ug form ich prowadzenia. Tak te\u017c pierwszy przedzia\u0142 lat 1815 \u2013 1820 przedstawia\u0142 spos\u00f3b zapisu dopiero si\u0119 kszta\u0142tuj\u0105cego. W latach 1821 \u2013 1867 dokonywano ju\u017c rejestracji wed\u0142ug jasno okre\u015blonych regu\u0142, natomiast od roku 1868 jako j\u0119zyka urz\u0119dowego zacz\u0119to u\u017cywa\u0107 rosyjskiego \u2013 r\u00f3wnie\u017c w zapisach metrykalnych. Ograniczy\u0142em si\u0119 do opisu ksi\u0105g chrzt\u00f3w pomijaj\u0105c serie \u015blub\u00f3w i zgon\u00f3w gdy\u017c r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi wyst\u0119puj\u0105ce s\u0105 znikome. Zainteresowanych odsy\u0142am do specjalistycznej literatury.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wprowadzone decyzjami soboru w Trydencie (1545-1563) stanowi\u0105 jedne z g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 w badaniach socjologicznych, genealogicznych, onomastycznych czy cho\u0107by demograficznych<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>. Prowadzenie ksi\u0105g metrykalnych w parafii ostrowskiej prawdopodobnie bezpo\u015brednio nakazane zosta\u0142o przez synod diecezjalny krakowski w 1593 r. zwo\u0142any przez <em>biskupa Jerzego Radziwi\u0142\u0142a<\/em> w kt\u00f3rym to og\u0142oszono <em>Constitutiones synodi dioecesanae Cracoviensis. Do\u0142\u0105czono do nich dodatkowo list pasterski do proboszcz\u00f3w Ad parochos dioecesis suae Cracoviensis epistola<\/em><a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><em><strong>[13]<\/strong><\/em><\/a><em>.\u00a0 Ju\u017c w dwa lata po swoim wyborze zwo\u0142a\u0142 synod diecezjalny nakazuj\u0105cy m.in. proboszczom parafii prowadzenie ksi\u0105g dw\u00f3ch serii: ochrzczonych oraz za\u015blubionych. O potrzebie posiadania ksi\u0105g zmar\u0142ych wspomniano dopiero w Rituale Romanum z 1614 r.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sk\u0142ad metryk ko\u015bcielnych wchodz\u0105 specjalne ksi\u0119gi w kt\u00f3rych zapisywane s\u0105 chrzty, narodzenia, bierzmowania, \u015bmier\u0107 i pogrzeby zapisywane przez proboszcza -administratora parafii. Ca\u0142a inna dokumentacja wytwarzana przez kancelari\u0119 parafialn\u0105 nie stanowi ksi\u0105g metrykalnych<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zas\u00f3b archiwalny parafii Ostr\u00f3w Lubelski dotycz\u0105cy ksi\u0105g metrykalnych nie doczeka\u0142 si\u0119 jak dot\u0105d naukowego opracowania. Jego zawarto\u015b\u0107 znana jest jedynie z pracy magisterskiej ks. Piotra Nowaka dotycz\u0105cej historii parafii<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>. Spo\u015br\u00f3d kilku prac traktuj\u0105cych \u00a0o dziejach miasteczka w kt\u00f3rych wykorzystywane by\u0142y zapisy metrykalne wymieni\u0107 nale\u017cy prace Stanis\u0142awa Jopa<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>. Powsta\u0142a r\u00f3wnie\u017c obszerna monografia pod red. Ryszarda Szczyg\u0142a obejmuj\u0105ca pe\u0142ne dzieje miasteczka od czas\u00f3w prehistorycznych do wsp\u00f3\u0142czesnych<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> K. Dobrowolski, <em>Znaczenie metryk ko\u015bcielnych do bada\u0144 naukowych<\/em>, &#8222;Rocznik Towarzystwa Heraldycznego&#8221; 5 (1920), s. 90-110.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> W Archiwum Pa\u0144stwowym w Lublinie przechowywane s\u0105 akta miejskie dla okresu staropolskiego z lat 1654, 1703 i 1722.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Kumor B., Metryki parafialne w archiwach diecezjalnych, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, R. XIV, nr 1, 1966 s. 65-66.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Maria Albiniak, Alicja Czajkowska, Prawo o aktach stanu cywilnego z obja\u015bnieniami, Toru\u0144 1995, s.11.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Zapisywane w niej daty chrzt\u00f3w zgadzaj\u0105 si\u0119 z datacj\u0105 zg\u0142osze\u0144 z ksi\u0119gi urodze\u0144 z roku 1817.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Pomimo, i\u017c ksi\u0119ga z lat 1808 \u2013 1810 nosi nazw\u0119 ksi\u0119gi urodze\u0144 to w rzeczywisto\u015bci zawiera wy\u0142\u0105cznie zapisy ochrzczonych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> M\u0105dzik M., Ostr\u00f3w Lubelski w latach 1795-1918, w: Dzieje Ostrowa Lubelskiego, red. R. Szczygie\u0142, Ostr\u00f3w Lubelski 1998, s. 144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Tekst zachowuj\u0105cy \u00f3wczesna stylistyk\u0119 i interpunkcj\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Maria Albiniak, Alicja Czajkowska, Prawo o aktach stanu cywilnego z obja\u015bnieniami, Toru\u0144 1995, s.11.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Tam\u017ce, s. 11-12.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Tekst zachowuj\u0105cy \u00f3wczesna stylistyk\u0119 i interpunkcj\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Z. Su\u0142owski, O w\u0142a\u015bciw\u0105 metod\u0119 wykorzystania metryk ko\u015bcielnych dla bada\u0144 demograficznych, <em>Kwartalnik Historii Kultury Materialnej<\/em> 1962, R. X, s. 81-101; A. Szczypiorski, Badanie ksi\u0105g metrykalnych a obliczenia ludno\u015bci w XVII \u2013 XVIII wieku, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1962, R. X, nr 1-2, s. 53-75; J. Gieysztorowa, Badania demograficzne na podstawie metryk parafialnych, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 1962, R. X, nr 1-2, s. 103-119; J. Kurpas, Pocz\u0105tki ksi\u0105g metrykalnych, Archiwa, Biblioteki i Muzea ko\u015bcielne, 1962, t. 2, s. 5-42; F. Stopniak, Archiwa parafialne dekanatu lubelskiego, Archiwa, Biblioteki i Muzea Ko\u015bcielne, 9, 1964; C. Kuklo, Demografia Rzeczypospolitej Przedrozbiorowej, Warszawa 2009.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> F. Machay, Dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpasterska kardyna\u0142a Radziwi\u0142\u0142a 1591-1600, Krak\u00f3w 1936, s. 61, przyp. 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Kurpas J., Pocz\u0105tki ksi\u0105g metrykalnych, Archiwa, Biblioteki i Muzea ko\u015bcielne, 1962, t. 2, s. 9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Nowak Piotr, Dzieje parafii Ostr\u00f3w Lubelski do roku 1918, Lublin 1994; nawet dzi\u015b spis ksi\u0105g metrykalnych autora r\u00f3\u017cni si\u0119 od stanu faktycznego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> S. Jop, Zasiedlenie Pojezierza w rejonie Ostrowa lubelskiego (XIII \u2013 XVIII w.), Lublin 1998; S. Jop, Ludno\u015b\u0107 na terenie parafii Ostr\u00f3w Lubelski w ostatniej \u0107wierci XVIII wieku, <em>Przesz\u0142o\u015b\u0107 Demograficzna Polski. Materia\u0142y i Studia<\/em>, t. 6, 1973; S. Jop, Zagospodarowanie rejonu Ostrowa Lubelskiego (XVI \u2013 XVIII w.), Lublin 1991 (maszynopis).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> <em>Dzieje Ostrowa Lubelskiego<\/em>, pod red. R. Szczyg\u0142a, Lublin 1998.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ksi\u0119gi metrykalne parafii rzymskokatolickiej w Ostrowie Lubelskim stanowi\u0105 bogate \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o jej mieszka\u0144cach. Do\u015b\u0107 licznie zachowane przekazuj\u0105 nam informacje, kt\u00f3rych odtworzenie z innych \u017ar\u00f3de\u0142 by\u0142oby bardzo trudne &#8211; je\u015bli nie niemo\u017cliwe. O wyj\u0105tkowej warto\u015bci tego typu \u017ar\u00f3de\u0142 pisa\u0142 ju\u017c w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym Dobrowolski[1]. Z okresu staropolskiego zachowa\u0142y si\u0119 zapisy akt miejskich tylko z trzech &hellip; <a href=\"https:\/\/mabgen.pl\/?page_id=207\" class=\"more-link\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">METRYKI<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":211,"parent":0,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/full-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-207","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=207"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1661,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/207\/revisions\/1661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mabgen.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}