W dawnym \u015bwiecie parafii Ostr\u00f3w Lubelski rymarz nale\u017ca\u0142 do grupy rzemie\u015blnik\u00f3w, kt\u00f3rych znaczenie ujawnia si\u0119 dopiero wtedy, gdy spojrze\u0107 na codzienno\u015b\u0107 przez pryzmat ruchu i transportu. Ko\u0144 i w\u00f3z by\u0142y podstaw\u0105 komunikacji, pracy w polu oraz handlu, lecz bez uprz\u0119\u017cy, pas\u00f3w, popr\u0119g\u00f3w i rzemieni ich u\u017cyteczno\u015b\u0107 by\u0142a ograniczona. Rymarstwo, cho\u0107 rzadziej eksponowane w \u017ar\u00f3d\u0142ach ni\u017c kowalstwo czy m\u0142ynarstwo, stanowi\u0142o jeden z filar\u00f3w funkcjonowania gospodarki opartej na sile poci\u0105gowej.<\/p>\n\n\n\n
Rymarz pracowa\u0142 w materiale wymagaj\u0105cym do\u015bwiadczenia i staranno\u015bci. Sk\u00f3ra, nawet dobrze wyprawiona, pozostawa\u0142a surowcem kapry\u015bnym, podatnym na wilgo\u0107, mr\u00f3z i przeci\u0105\u017cenia. Dlatego wyroby rymarskie musia\u0142y by\u0107 nie tylko solidnie szyte, ale te\u017c wzmacniane nitami i odpowiednio konserwowane. \u0179r\u00f3d\u0142a opisuj\u0105ce rzemios\u0142a w Ostrowie i okolicach wskazuj\u0105, \u017ce naprawa by\u0142a r\u00f3wnie istotna jak wykonanie nowego elementu, co czyni\u0142o rymarza rzemie\u015blnikiem stale potrzebnym, obecnym w rytmie codziennych zaj\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W Dziejach Ostrowa Lubelskiego<\/em> rymarstwo pojawia si\u0119 w naturalnym s\u0105siedztwie innych zawod\u00f3w pracuj\u0105cych na surowcu zwierz\u0119cym i na transporcie: kowali, siodlarzy, garbarzy oraz m\u0142ynarzy. To zestawienie nie jest przypadkowe. Rymarz dostarcza\u0142 elementy, kt\u00f3re spina\u0142y prac\u0119 pozosta\u0142ych: uprz\u0105\u017c dla konia ci\u0105gn\u0105cego w\u00f3z zbo\u017cowy do m\u0142yna, pasy i rzemienie u\u017cywane przy przewozie beczek, work\u00f3w i narz\u0119dzi.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyczne dla ma\u0142ych o\u015brodk\u00f3w, takich jak Ostr\u00f3w i jego zaplecze wiejskie, by\u0142o \u0142\u0105czenie specjalizacji. Metrykalny dopisek \u201erymarz\u201d nie musi oznacza\u0107 w\u0105skiego fachu ograniczonego wy\u0142\u0105cznie do jednego typu wyrob\u00f3w. W praktyce ten sam rzemie\u015blnik m\u00f3g\u0142 zajmowa\u0107 si\u0119 szyciem uprz\u0119\u017cy, napraw\u0105 siode\u0142, dorabianiem pas\u00f3w i rzemieni, a nawet drobnymi pracami kaletniczymi. Taki model pracy jest dobrze po\u015bwiadczony w badaniach nad rzemios\u0142em prowincjonalnym i odpowiada realiom parafii ostrowskiej.<\/p>\n\n\n\n Spo\u0142eczny wymiar rymarstwa by\u0142 szeroki. Z us\u0142ug rymarza korzystali gospodarze udaj\u0105cy si\u0119 na targ, furmani obs\u0142uguj\u0105cy przewozy, m\u0142ynarze transportuj\u0105cy zbo\u017ce, karczmarze utrzymuj\u0105cy stajnie, a tak\u017ce dw\u00f3r i administracja lokalna. Tam, gdzie transport opiera\u0142 si\u0119 na zwierz\u0119tach, rymarz by\u0142 rzemie\u015blnikiem \u201eod ci\u0105g\u0142o\u015bci drogi\u201d, zapewniaj\u0105cym, \u017ce praca nie zostanie przerwana przez zerwany pas czy p\u0119kni\u0119ty popr\u0119g.<\/p>\n\n\n\n Spis rymarzy z parafii Ostr\u00f3w Lubelski pozwala wi\u0119c czyta\u0107 ten zaw\u00f3d nie jako rzadk\u0105 specjalno\u015b\u0107, lecz jako element sta\u0142ej infrastruktury \u017cycia gospodarczego. Rymarz pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach tam, gdzie istnieje ruch ludzi i towar\u00f3w, a jego obecno\u015b\u0107 po\u015bwiadcza istnienie intensywnie u\u017cytkowanej sieci dr\u00f3g, targ\u00f3w i przewoz\u00f3w. Cho\u0107 po jego wyrobach rzadko pozostaj\u0105 materialne \u015blady, metrykalne zapisy przypominaj\u0105, \u017ce codzienno\u015b\u0107 tej okolicy przez stulecia by\u0142a dos\u0142ownie \u201ena uprz\u0119\u017cy\u201d.<\/p>\n\n\n\n W tym sensie wykaz rymarzy przywraca pami\u0119\u0107 o rzemio\u015ble cichym, lecz fundamentalnym. Bez niego nie dzia\u0142a\u0142 w\u00f3z, nie pracowa\u0142 ko\u0144, nie kr\u0105\u017cy\u0142o zbo\u017ce ani towary. Dopisek \u201erymarz\u201d w metryce oznacza wi\u0119c nie tylko zaw\u00f3d, lecz tak\u017ce fragment technicznej podstawy \u017cycia parafii Ostr\u00f3w Lubelski.<\/p>\n\n\n\n